تنگ اندرآمدن
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
تنگ اندرآمدن . [ ت َ اَ دَ م َ دَ] (مص مرکب ) تنگ آمدن . سخت نزدیک آمدن : پیاده بدو، تیزبنهاد روی چون تنگ اندرآمد به نزدیک اوی . فردوسی . چو تنگ اندرآمد گو نامدار برآمد ز جا خسرو شهریار. فردوسی . دو لشکر چو تنگ اندرآمد ز راه از آن سو سپهدار ازین سوی شاه چو شمع جهان شد به خم اندرون بیفشاند زلف شب قیرگون طلایه بیامد ز هر دو سپاه که دارد ز بد راه لشکر نگاه . فردوسی . چو تنگ اندرآمد به نزدیکشان نبود آگه از رای تاریکشان . فردوسی . ز دورویه تنگ اندرآمد سپاه یکی ابر گفتی برآمد سیاه . فردوسی . ♦ تنگ اندرآمدن زمان ؛ رسیدن اجل . فرازآمدن مرگ . سخت نزدیک شدن مرگ : روانم روان ترا بی گمان ببیند چو تنگ اندرآید زمان . فردوسی . یکی لشکر آمد پس ما دمان بترسم که تنگ اندرآمد زمان . فردوسی . ◄ سخت شدن . در سختی شدن . در رنج و مشکل اندرآمدن : اگر شب رسی روز را بازگرد مبادا که تنگ اندرآید نبرد. فردوسی . چو تنگ اندرآید مرا روزگار نخواهد دلم پند آموزگار. فردوسی . به گستهم گفت آن زمان شهریار که تنگ اندرآمد مرا روزگار. فردوسی . ولیکن کنونست هنگام کار که تنگ اندرآمد چنین روزگار. فردوسی . ♦ تنگ اندرآمدن سخن ؛ پیچیده و غامض شدن گفتگو. بدست نیامدن راه حل در بحث . دشوار شدن سخن : چو تنگ اندرآمد ز شاهی سخن ز ایران هر آن کس که او بد کهن . فردوسی . به جایی که تنگ اندرآید سخُن پناهت بجز پاک یزدان مکن . فردوسی .