ژنده پیل

ژنده پیل . [ ژَ دَ / دِ ] (اِ مرکب ) پیل بزرگ . فیل بزرگ . فیل کلان . فیل مست و خشمگین . معرب آن زندفیل است . (از تاج العروس ). کلثوم : رده برکشیده سپاهش دو میل به دست چپش هفتصد ژنده پیل . فردوسی . گرازان سواران دمان و دنان به دندان زمین ژنده پیلان کنان . فردوسی . خروشیدن کوس با کرّنای همان ژنده پیلان و هندی درای . فردوسی . یکی پهلوان است گرد و دلیر به تن ژنده پیل و به دل نرّه شیر. فردوسی . یکی ژنده پیلی بیاراستند بر او تخت زرین بپیراستند. فردوسی . مبارز چو شیروی درنده شیر چو شاپور یل ژنده پیل دلیر. فردوسی . بدل گفت پیکار با ژنده پیل چو غوطه است خوردن به دریای نیل . فردوسی . نبرد کسی جوید اندر جهان که او ژنده پیل اندرآرد ز جان . فردوسی . پس لشکرش هفت صد ژنده پیل خدای جهان یاور و جبرئیل . فردوسی . ز لشکرگه پهلوان بر دو میل کشیده دورویه رده ژنده پیل . فردوسی . بزیر اندرش باره ٔ گامزن یکی ژنده پیل است گوئی بتن . فردوسی . به پیش سپاه اندرون پیل و شیر پس ژنده پیلان یلان دلیر. فردوسی . سوی سام نیرم نهادند روی ابا ژنده پیلان پرخاشجوی . فردوسی . به رزم اندرون ژنده پیل بلاست به بزم اندرون آسمان وفاست . فردوسی . به یک دست بربسته شیر و پلنگ به دست دگر ژنده پیلان جنگ . فردوسی . ابا کوس و با ژنده پیلان مست همان گرزه ٔ گاوپیکر به دست . فردوسی . همی رفت شاه از بر ژنده پیل بر آن تخت پیروزه برسان نیل . فردوسی . به تن ژنده پیل و به جان جبرئیل به کف ابر بهمن به دل رود نیل . فردوسی . همی رفت تازان سوی ژنده پیل خروشنده مانند دریای نیل . فردوسی . وزان ژنده پیلان هندی چهار همه جامه و فرش کردند بار. فردوسی . سه دیگر فرستادن تخت عاج بر این ژنده پیلان و پیروزه تاج . فردوسی . مرا خیره گشتی سر از فرّ شاه وزان ژنده پیلان و چندین سپاه . فردوسی . یکی تخت بر کوهه ٔ ژنده پیل ز پیروزه تابان بکردار نیل . فردوسی . به گرد اندرش ژنده پیلان دویست تو گفتی به گیتی جز او شاه نیست . فردوسی . ز هاماوران بود صد ژنده پیل یکی لشکری ساخته تا دو میل . فردوسی . تهمتن بپوشید ببر بیان نشست از برژنده پیل دمان . فردوسی . تو گفتی هر زمانی ژنده پیلی بلرزاند ز رنج پشگان تن . منوچهری . بارکش چون گاومیش و حمله بر چون نره شیر گامزن چون ژنده پیل و بانگ زن چون کرگدن . منوچهری . از ننگ آنکه شاهان باشند بر ستوران بر پشت ژنده پیلان این شه کند سواری . منوچهری . پر خوری ژنده پیل باشی تو کم خوری جبرئیل باشی تو. سنائی . ◄ کنایه از پهلوان بسیار نیرومند و دلیر : بگفتا دریغ از چنین ژنده پیل که بودی خروشان چو دریای نیل . فردوسی . تن ژنده پیل اندرآمد به خاک جهان گشت از این درد ما را خباک . فردوسی .