پیزه

پیزه . [ زَ / زِ ](ص ) مهمل ریزه، چنانکه میزه : ریزه پیزه ؛ ریزه میزه .

پیزه . [ زِ ] (اِخ ) پیز. شهر مرکزی ایالتی بهمین اسم در خطه ٔ توسکانه از ایتالیا. کنار نهر آرنز و ١١ هزار گز بالاتر از مصب همین رودخانه و در ٨٠هزارگزی مغرب شهر فلورانس واقعشده است . دارالفنون آن مشهور آفاق است و رصدخانه و کتابخانه و باغ نباتات و موزه ٔ تاریخ طبیعی و موزه های دیگر، مدارس کوران و کران و مدارس متوسطه ٔ داخلی وخارجی بسیار و آکادمی صنایع نفیسه دارد. این شهر درقرون وسطی بسی بزرگتر از این بود و ١٥٠٠٠٠ تن سکنه داشت . پیزه یکی از بلاد بسیار قشنگ ایتالیاست کلیساهاو کاخها و ابنیه ٔ بسیار مشهور و رصیفهای زیبا و دلکش دارد. برجی ٥٩گزی در این شهر دیده میشود که گالیله تجارب قوه ٔ ثقل را در اینجا بموقع اجرا گذارده است .این شهر به وسیله ٔ خط آهن با فلورانس مربوط میباشد و در جوار آن حمامهای آب معدنی گوگرددار موجودست . آنجا مسقط رأس گالیله ٔ نامبرده و بسیاری از مردمان مشهور بوده است . شهر بسیار قدیم است بعد از رومیان بدست گوتها ویران گشت، سپس ترمیم شد و در سال ٨٨٨ م . بشکل یک جمهوری جداگانه درآمد، مدتی مدید یکی از پررونق ترین نقاط ایتالیا از لحاظ تجارت بود و با جنوه (ژن ) رقابت میکرد. در آن زمان جزیره ٔ کورس و جزیره ٔ ساردنی و بسیاری از جزائر و اراضی دیگر تحت تصرف جمهوری پیزه بود، سپس از تصرف آن بیرون آمد و مدت مدیدی مشغول زد و خورد با سایر دول ایتالیا گردید و بدفعات تابع دول نیرومند گشت و پس از استرداد استقلال خود نیززمانی سرگرم منازعات داخلی شد. در ابتدای قرن ١٥ میلادی تابع حکومت فلورانس گردید و از آن زمان باز از توسکانه مجزا نگشته است . در سال ١٤٠٩ م . یک محفل روحانی در پیزه انعقاد یافته است . (قاموس الاعلام ترکی ).

پیزه . [ زِ ] (اِخ ) نام ایالتی به ایتالیا و آن از طرف شمال به ایالت لوکه و از طرف مشرق به ایالت فلورانس و سیانه و از جانب جنوب به ایالت گروستو و از سوی مغرب بدریای لیگوریا محدود و محاط میباشد. شهر لیوورنو با نقاط همجوارش در این ساحل واقع شده لیکن اداره اش مجزاست . مساحت آن ٣١٢٣هزارگز مربع میباشد و نقاط داخلیش کوهستانی است و در سواحلش جلگه ها امتداد دارند. دو نهر آرنو و سرکو در این سرزمین جریان دارند. خاکش حاصلخیز و منبت میباشد محصولاتش عبارتست از: حبوبات متنوعه، انگور، توت، سبزه و غیره . در مصب نهرها مردابهائی دیده میشود و بهمین لحاظ هوایش سنگین است . مرغزارها و چمنزارهای بسیار دارد. از نظر صنایع عقب مانده است فقط دارای چند کارخانه ٔکرباس بافی و ابریشم بافی است . (قاموس الاعلام ترکی ).