هاروارد

هاروارد. [ هارْ ] (اِخ ) دانشگاه هاروارد از قدیم ترین بنگاههای فرهنگی امریکاست که در کیمبریج در ایالت ماساچوست واقع است . و در بستن و چند جای دیگر نیز دانشگاههایی مانند آن وجود دارد. در سال ١٦٣٦ م . دادگاه یکی از تحت الحمایه ها برای ایجاد یک کالج چهارصد پوند اختصاص داد. در سال بعد قرار شد به یادبود دانشگاه انگلیسی که بیش از هفتاد تن از افراد برجسته ٔ این تحت الحمایه از آنجا فارغ التحصیل شده بودند این کالج در ناحیه ٔ نیوتون تأسیس گردد. در سال ١٦٣٨م . دانشگاه و همچنین آن ناحیه کیمبریج نامیده شد. در همان سال جان هاروارد (١٦٠٧- ١٦٣٨ م .). یکی از وزیران پیوریتان و وزیر امور آمریکا که استاد یکی از شعبه های دانشگاه کیمبریج بود در هنگام مرگ نصف سرمایه و املاک خود را که ٧٨٠ پوند میشد با چهارصد جلد کتاب به کالج بخشید و کالج مزبور در سال ١٦٣٩ به افتخار این مردهاروارد نامیده شد. تاریخچه ٔ هاروارد در حقیقت از سال ١٦٤٠م . آغاز میشود و نخستین جشن فارغ التحصیلی در سال ١٦٤٢ برگزار شد. بر سر در این دانشگاه لوحه ای نصب شده که چنین است : «چون خداوند به سلامت ما را به سرزمین نیوانگلند رسانید و خانه های خود را ساختیم برای زندگانی خود وسایلی برانگیختیم و جاهای مناسبی برای پرستش پروردگار بنا کردیم و یک دولت غیرنظامی پی افکندیم . آرزوی دیگری که به دل داشتیم و به دنبال آن بودیم، تعلیم و تربیت بود که خوشبختی از پی داشت . نمی خواستیم که دیو بیسوادی درکلیساهای ما بجا ماند و کشیشان ما در تاریکی به سر برند». بنابه منشور مورخ ١٦٥٠ م . دانشگاه برای پیشرفت علم، هنر و ادبیات به آموزش جوانان انگلیسی و بومی اختصاص یافت . دومین ساختمان دانشگاه (کالج بومیان ) در سال ١٦٥٤ بنا شد و در آن انتشارات و مطبوعات دانشگاه که از سال ١٦٣٨ تا آن موقع در کاخ رئیس جمهور بود تأسیس یافت . و به گمان نزدیک به یقین میان سالهای ١٦٦١ و ١٦٦٣ ترجمه ٔ کتاب مقدس به زبان بومیان آن سرزمین توسط جان الیوت در همین جا چاپ شد. عده ٔ زیادی از بومیان دانشجو بودند، ولی یکی از آنها به نام کالب شیشاتیوموک در سال ١٦٦٥ م . درجه ٔ لیسانس گرفت . با کمکهای شایانی که دانشگاه برای پیشرفت هدف خود از خارج گرفت در همان اوان تأسیس اهمیتی پیدا کرد، منشور ١٦٥٠ تا سال ١٧٠٧ م . مرجع اساسی و تغییرناپذیر اداره ٔ دانشگاه به شمار میرفت . بنابراین منشور سازمانی مرکب از یک رئیس و یک خزانه دار و پنج استاد به طور رسمی مقررات اداری دانشگاه را وضع میکردند و وجوه را به مصرف میرساندند. این سازمان بوسیله ٔ هیئت ناظرانی که در سال ١٦٤٢ تأسیس شده بود کنترل میشد. بتدریج اوضاع و احوال ایجاب کردکه هیئت اداره کننده ٔ دانشگاه از معلمان مقیم آن تشکیل شود. و امروز دانشکده های مختلف هیئتهای قانونگذاری دارند که مستقیماً نظم و آرامش دانشجویان را مراقبت میکنند. هیئت ناظران در ابتدا از نمایندگان مشترک ایالت (دولت ) و کلیسا تشکیل شده بود. دولت که مؤسس و مدیر کالج بود سازمان هاروارد را یک بنگاه دولتی می دانست و در این باره کشمکشهای تعصب آمیزی هم بود که سرانجام به نفع دانشگاه منتهی گردید و در سال ١٨٦٥ م . بستگی دانشگاه با دولت بیش از پیش شد. با اینکه دانشگاه مزبور از همان آغاز به طور خصوصی اداره میشد در سال ١٨٢٤ آخرین کمک مستقیم دولت بدان قطع شد و بعدها کمک دولتی به موزه ٔ آگاسیز داده شد، ولی پس از چندی این کمک به دانشگاه بازگشت . نخستین گرداننده ٔ کالج طبعاً کلیسا بود، ولی تغییراتی که در هیئت ناظران داده شد ابتدا دانشگاه رااز زیر کنترل روحانیت و سپس از قید سیاست آزاد کرد.از سال ١٨٦٥ هیئت مدیره ٔ دانشگاه از بین فارغ التحصیلان سابق آن برگزیده شد و کنترل دانشگاه را به طور کامل به عهده گرفت . در نیمه ٔ دوم قرن هفدهم میلادی هنگامی که اتحاد میان پیوریتان ها از نظر سیاست و مذهب عملی شد بار دیگر عقاید روحانیان انجیلی در عقاید مذهبی دانشگاه اشکالاتی پدید آورد. افراد محافظه کار بار دیگر به سراغ هیئت ناظران رفتند. تاریخ این کالج از سال ١٦٧٣ تا ١٧٢٨ م . بسیارپرآشوب بود، از علل کشمکشها یکی تأسیس دانشگاه ییل بوسیله ٔ محافظه کاران نیوانگلند بود که به دنبال شکست خود در اداره ٔ هاروارد دست به تأسیس این دانشگاه زدند. نخستین رئیس هیئت مدیره در سال ١٧٩٢ انتخاب شد و در سال ١٨٠٥ مرد موحدی به سمت استاد الهیات این دانشگاه منصوب گردید. در سال ١٨٤٣ هیئت ناظران به ریاست یک روحانی و مرکب از اشخاص برجسته ای آغاز به کارکرد. در سال ١٨٨٦ حضور در عبادتهای کلیسا از صورت اجبار خارج شد. بدین ترتیب با تغییراتی که در هارواردپدید آمد از مسیر فکر بنیان گذاران خود خارج شد، دانشگاه هاروارد و فارغ التحصیلان آن بستگی کامل با پیشرفت فکری مردم ایالات متحده دارد و بخصوص در زمینه ٔ ادبیات اشخاصی، مانند: انکریز ماتر، کاتن ماتر و ساموئل سوال و دیگران سهم مهمی داشتند. بسیاری از شخصیتهای بزرگ علمی، مانند: ادامس و دیگران در این دانشگاه تدریس میکردند و نامورانی، چون : رالف والدو امرسن، الیور وندل هولمس، هنری توریو، جیمز راسل لول، هنری جیمز و هنری آدامس از آن دانشگاه فارغ التحصیل شده اند. و از فارغ التحصیلان دانشکده اشخاص دیگری، مانند: رابرت فراست، الیوت و رابینسون را میتوان نام برد. سازمان هاروارد ازسال ١٨٦٩ م . به صورت یک دانشگاه تمام معنی درآمد.