قاین

قاین . [ ی ِ ] (اِخ ) قصبه ٔ مرکزی دهستان بیرجند. سر راه شوسه ٔ عمومی مشهد به زاهدان قرار دارد. جلگه، گرمسیر. سکنه ٔ آن ٥٠٠٧ تن میباشد. یازده قنات این دهکده رامشروب میکند. محصول عمده ٔ آن زعفران، ارزن، تریاک، شلغم و چغندر است . شغل اهالی زراعت، کسب، تجارت قالی، قالیچه و کرباس بافی . راه اتومبیل رو. این قصبه دارای دو خیابان به نام خیابان خراسان و خیابان خواف و یک فلکه معروف به فلکه ٔ آسایشگاه و دو فلکه در جنوب وباختر دارد. ادارات دولتی : بخشداری، شهرداری، نماینده ٔ دادگاه، شهربانی، نمایندگی بانک ملی، کشاورزی، دارائی، آمار، ثبت املاک، دفتر ازدواج و طلاق، پست و تلگراف و بهداری و یک بیمارستان ٣٠تختخوابی، سازمان خدمات اجتماعی، دبیرستان، دبستان، راه شوسه، ژاندارمری . مسجد جامع آن از بناهای قدیمی آن است و دویست باب دکاکین مختلف دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٩).شهر قائن بسیار قدیمی و دارای قلعه ٔ محکم و استواری است که به نام نعمان کبیر معروف است . (معجم البلدان ). شهر جدید در زمان شاهرخ میرزا بر روی ویرانه های شهر قدیمی و بر روی تپه ٔ کوتاهی به ارتفاع ١٤٤٣ متر ساخته شده است و از مشهد ٤٠٢١٥٠ متر فاصله دارد. عرض جغرافیائی آن ٣٥٥٣ و طول آن ٥٩١٠ متر است . قالی این ناحیه در درجه ٔ اول اهمیت است . پشم گوسفندان قاینات در لطافت بر همه ٔ پشمهای دیگر ایران مزیت دارد. شه آباد، بهار، مؤمن آباد، نیم بلوک و شاخن از خره های آن ناحیت است . رجوع به این اسامی شود. نسبت به این شهر قاینی و قایینی آمده است . رجوع به ریحانةالادب شود. تاریخ این شهر را کتابی جداگانه به نام بهارستان است . مؤلف آن آقای آیتی است که چاپ شده است و کتاب دیگری بنام تاریخ ابن حسام در این باره نگارش یافته است .

قاین . [ ی ِ ] (اِخ ) یکی از بخش های پنجگانه ٔ شهرستان بیرجند. محدود است از طرف شمال به شهرستان گناباد و تربت حیدریه، از خاور به مرز ایران و افغانستان . از باختر، به شهرستان فردوس . از جنوب به بخش حومه و بخش درمیان . هوای قاینات در فصول چهارگانه متغیر است بطوری که در دهستانهای زیرکوه و پسکوه هوا گرم وخشک و در دهستان مرکزی و نیم بلوک هوا نسبتاً معتدل و روی هم رفته میتوان مناطق دشت نامید و دهستان پسکوه را جزو مناطق گرمسیری و سایر نقاط آن را جزو مناطق معتدل دانست . آب در تمام مناطق گوارا فقط در دهستان زیرکوه بر اثر املاحی که در بعضی نقاط آن مانند اردکول، مهدی آباد، کرخت، آهنگران، یزدان و مژن آباد مخلوط میشود شور و مالاریائی است . زبان کلیه ٔ بخش فارسی، فقط در قسمتهای مرزی بواسطه ٔ مجاورت با افغانستان به زبان افغانی آشنا هستند مذهبشان شیعه و سنی میباشد. این بخش از پنج دهستان به نام دهستان مرکزی، نیم بلوک، پسکوه، زهان و زیرکوه تشکیل شده، کلیه ٔ قراء آن ٢٨٦و جمع نفوس آن ٦٥٤٣٦ تن میباشد. محصول عمده ٔ آن تریاک، شلغم، چغندر، ارزن، جالیزکاری، زعفران . شغل مردم آن زراعت و کسب و مالداری، صنایعدستی زنان کرباس و قالیچه بافی است . راه شوسه ٔ مشهد به زاهدان از این بخش عبور مینماید. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٩).

قاین . [ ی ِ ] (اِخ ) نام پسر حضرت آدم . (منتهی الارب ). رجوع به قایین شود.