قاضی حمیدی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
قاضی حمیدی .[ ح َ ] (اِخ ) عمربن محمود بلخی ملقب به حمیدالدین ومعروف به حمیدی و گاهی با انتساب به پدر به محمودی از مشاهیر فضلاء و ادباء و اکابر علماء عصر ملکشاه سلجوقی و معاصر انوری ابیوردی و مسندنشین منصب قضاء بود. وی تصانیفی طریف دارد و در تمامی آنها همه گونه محسنات بدیعیه را در نظر گرفته است . او راست : ١- الاستغاثة الی الاخوان الثلاثة. ٢- حنین المستجیر الی حضرة المجیر. ٣- روضة الرضا فی مدح ابی الرضا. ٤- قدح المغنی فی مدح المعنی . ٥- مقامات . این کتاب به مقامات حمیدی معروف و به زبان پارسی است و دارای ٢٤ مقامه است و در میان فارسیان همان مکانت را دارا هست که مقامات حریری در میان عرب دارد از مشهورترین و ممتازترین تألیفات اوست و بارها در هند و ایران چاپ شده است . انوری قطعه ای در مدح آن گفته است و این از آن است : هر سخن کان نیست قرآن یا حدیث مصطفی از مقامات حمیدالدین شد اکنون ترهات . ٦- منیةالراجی فی جوهر التاجی . ٧- وسیلة العفاة الی اکفی الکفاة. حمیدی شعر نیز خوب میسروده است . این اشعار ازاوست : مرد باید که باب مقصد خویش میگشاید به عقل و می بندد رفتن بی مراد نستاید گفتن با گزاف نپسندد ابر باشد که یاوه میگوید برق باشد که خیره می خندد. وی به سال ٥٥٩ هَ . ق . وفات یافت . (از مجمع الفصحاء ج ١ ص ١٩٧) (ریحانة الادب ج ١ ص ٣٥١).