قاضی بساطی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
قاضی بساطی . [ ب ِ ] (اِخ ) محمدبن احمدبن عثمان بساطی، ملقب به شمس الدین و مکنی به ابوعبداﷲ. از قبیله ٔ طائی و از علمای مالکی مذهب است . وی به سال ٧٧٨ هَ . ق . در ١٨سالگی به مصر رفت و در فقه و اصول و معانی و بیان و علوم عربی و فنون عقلی براعت یافت و مدتی در کمال فقر و تنگدستی بوده به طوری که بر روی پوست نی خوابیدی تا در نتیجه ٔ صبر و تحمل بخت خفته اش بیدار و به مدرسی شهرهائی منصوب عاقبت قاضی القضاة دیار مصر بود و مدت بیست سال با کمال استقلال به تمشیت امور قضائی اشتغال داشته و امام شمنی و قاضی القضاة محیی الدین مالکی و جمعی دیگر از اکابر وقت از وی استفاده ٔ علمی نموده اند. او راست : ١- حاشیه ٔ شرح مطالع. ٢- حاشیه ٔ مطول . ٣- حاشیه ٔ مواقف . ٤- شفاء العلیل فی شرح مختصر الشیخ خلیل در فقه مالکی . ٥- المغنی در فقه . وی در روز پنجشنبه ١٢ رمضان سال ٨٤٢ به مرض قولنج وفات یافت . (کشف الظنون ) (روضات الجنات ص ٧٩٤) (ریحانة الادب ج ٣ ص ٢٧٥).