علی سجلماسی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
علی سجلماسی . [ ع َ ی ِ س ِ ج ِ ] (اِخ ) ابن اسماعیل بن الشریف الحسنی . مکنی به ابوالحسن و ملقب به اعرج . از پادشاهان دولت سجلماسه ٔ علوی در مغرب أقصی بود و در سجلماسة مسکن داشت . در سال ١١٤٧ هَ . ق . اهل فاس پس از خلعبرادرش عبداﷲ، با او بیعت کردند و او بفاس آمد. امادر سال ١١٤٩ هَ . ق . وی را از حکومت خلع، و دوباره با برادرش بیعت کردند. و او بنزد عربهای احلاف در نزدیکی «تازا» رفت و سالهای طولانی در آنجا بسر برد تا اینکه در سال ١١٦٩ هَ . ق . از جانب برادرش به «تافیلات » فرستاده شد و در حدود سال ١١٧٠ هَ . ق . در آنجا درگذشت . وی شخصی عاقل و بردبار بود. (از اعلام زرکلی ازالاستقصا ج ٤ ص ٦٥ و اتحاف اعلام الناس ج ٥ ص ٤٤٣).
علی سجلماسی . [ ع َ ی ِ س ِ ج ِ ] (اِخ ) ابن عبدالواحدبن محمدبن عبداﷲبن عبداﷲبن عبداﷲبن یحیی أنصاری سجلماسی جزائری مالکی . مکنی به ابوالحسن . ادیب و شاعر و مفسر و فقیه و محدث و اصولی بود و در علم طب و فرائض و معانی و بیان و تاریخ و منطق نیز دست داشت . وی در ثافلات متولد شد و در سجلماسة زیست سپس به فاس رفت و در سال ١٠٥٧ هَ . ق . در الجزائر درگذشت . او راست : ١- تفسیرالقرآن . ٢- التقیید الجلیل علی مختصر خلیل، در فروع فقه مالکی . ٣- منظومه ٔ الدرة المنیفة فی السیرة الشریفة. ٤- منظومه ٔ مسالک الوصول الی مدارک الاصول . ٥- منظومه ای در تشریح . (از معجم المؤلفین ج ٧ ص ١٤٣). صاحب معجم المؤلفین به مآخذ ذیل نیز اشاره کرده است : خلاصةالاثر محیی ج ٣ ص ١٧٣. تعریف الخلف حفناوی ج ١ ص ٦٩. هدیة العارفین بغدادی ج ١ ص ٧٥٦. فهرس الازهریة ج ٢ ص ٤٢٠. فهرس مخطوطات الظاهریة یوسف عش ج ٦ ص ٢٧. ایضاح المکنون بغدادی ج ١ ص ٣٠٥ و ج ٢ ص ١٠٦ و...