علویان طبرستان

علویان طبرستان . [ ع َ ل َ ن ِ طَ ب َ رِ ] (اِخ ) نام شعبه ایست از ائمه ٔ علوی یا زیدی که در سعده ٔ یمن حکومت می کرده اند و خود را از فرزندان امام حسن (ع ) یا امام حسین (ع ) می دانستند. مدتها در شهرهای ساحلی بحر خزر یعنی دیلم و گیلان و طبرستان در ادعای امامت باقی ماندند و مدعی خلفای عباسی بغداد بودند، تا اینکه در سال ٢٥٠ هَ . ق . موفق به تصرف طبرستان و تشکیل دولت و ضرب سکه شدند. و در حدود ٦٤ سال بر آنجا حکومت کردند و سرانجام به دست سامانیان و آل زیار منقرض شدند. کسانی که از علویان بر طبرستان حکومت کردند بترتیب عبارتند از: ١- حسن بن زید، از ٢٥٠ تا ٢٧٠ هَ . ق . ٢- محمدبن زید، از ٢٧٠ تا ٢٨٧ هَ . ق . ٣- حسن بن علی اطروش الناصر، از ٣٠١ تا ٣٠٤ هَ . ق . ٤- حسن بن قاسم از ٣٠٤ تا ٣١٦ هَ . ق . و در بین سالهای ٢٨٧ تا ٣٠١ نیز حکومت سامانی بر این سرزمین مسلط بود. بعد از انقراض علویان، چند خاندان از آنها که رقیب یکدیگر نیز بودند تا مدتی در گیلان و دیلم حکومت داشتند. و یکی ازآنان که ابوالفضل جعفر الثائر فی اﷲ (؟) نام داشت بنام خود سکه نیز زد. (از طبقات سلاطین اسلام ص ١١٤). ونیز رجوع به تاریخ طبرستان ابن اسفندیار ص ٩٤ شود.