صفوت پاشا
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
صفوت پاشا. [ ص َ وَ ] (اِخ ) یکی از وزرای بزرگ دوره ٔ سلطان عبدالحمیدخان است که به رتبه ٔ صدارت عظمی رسیده . پدر وی محمد خلوص آغا از مباشران و مدیر کلهای بعض قضاها بود. صفوت به سال ١٢٣٠ در استانبول متولد شد و به سال ١٢٤٧ به سن ١٧سالگی سمت منشی گری دیوان همایون را داشت و دو سال بعد به منصب مترجمی باب عالی رسید و به سال ١٢٥٢ به رتبه ٔ خواجگی و به سال ١٢٥٣ با رتبه ٔ ثالث به وکالت مترجمی دیوان همایون نایل شدو به سال ١٢٥٨ برای عزل پرنس کیقا و انتخاب پرنس دیگر مأمور بکرش گردید و به سال ١٢٦١ به منشی گری وزارت خارجه و سپس به منشیگری چهارم مابین همایون و به سال ١٢٧١ به عضویت مجلس تنظیمات رسید، سپس به مستشاری وزارت خارجه و وکالت آن نایل گشت و به سال ١٢٧٢ به مستشاری صدارت عظمی منصوب و به سال ١٢٧٣ در کمیسیون اقتصادی اروپائی که به موجب معاهده ٔ پاریس در کشور منعقد شده بود عضویت یافت و به بکرش رفت و متجاوز از یک سال در آنجا اقامت گزید سپس برای رسیدگی به مسئله ٔ دو کشور مأمور کنفرانس پاریس گشت و به سال ١٢٧٥ به عضویت مجلس تنظیمات و وکالت وزارت خارجه و به وزارت تجارت منصوب شد و به سال ١٢٧٩ با رتبه ٔ وزارت، ریاست مجلس والا را یافت، سپس برای بار دوم مسند وزارت تجارت را اشغال کرد و به سال ١٢٨١ سفیر پاریس و عضو مجلس والا گردید و بار سوم به وزارت تجارت انتخاب و به سال ١٢٨٤ به وزارت فرهنگ و وکالت وزارت خارجه نایل شد، سپس به عضویت کمیسیون شورای دولتی و اصلاحات مستشاری صدارت عظمی و وزارت عدلیه و وکالت ریاست شورای دولتی و مشاغل دیگر نصب شد و در صفر سال ١٢٩٥ ریاست شورای دولتی یافت و در خلال این احوال مذاکره ٔ مصالحه ٔروس پیش آمد و به امر شاهانه به ادرنه رفت هنگام عودت بار چهارم به منصب عالی وزارت خارجه منصوب گشت و بعد با حفظ همین رتبه مسند صدارت عظمی را اشغال کرد و بعداً از این مقام منفصل شد. وی بارها مناصب عالیه ٔ گوناگون یافت و حائز درجات عالیه شد و به اخذ نشانهای تعظیم و احترام نایل گردید و به سال ١٣٠١ درگذشت و در مقبره ٔ سلطان محمودخان ثانی دفن شد بعضی اشعارو منشآت از وی بجا مانده . (از قاموس الاعلام ترکی ).