سوادکوه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
سوادکوه . [ س َ ] (اِخ ) نام یکی از بخشهای شهرستان شاهی است . حدود آن بشرح زیر است : از طرف شمال به بخش مرکزی شاهی، از طرف جنوب به بخش فیروزکوه ازشهرستان دماوند، از خاور به بخش دودانگه از شهرستان ساری و از باختر به بخش بندپی از شهرستان بابل . موقعیت بخش طبیعی و کوهستانی و از قسمت جنوبی آن بخطالرأس سلسله جبال البرز منتهی میشود. ارتفاع قلل آن ٣٥٠٠ متر است . سرچشمه ٔ دو رودخانه ٔ مهم تالار و بابل که قسمت اعظم قرای شهرستان های بابل، ساری و شاهی را مشروب می نماید. از ارتفاعات جنوبی این بخش و قرای مهم آن در طول دره های متعدد آن واقع گردیده است . محصول آن برنج و انواع محصولات مناطق معتدل و مرطوبی است . قسمت مرکزی مراتع زمستانی گاوداران و منبع تهیه ٔ چوب وزغال بوده است . راه آهن از وسط دره ٔ رودخانه ٔ تالار و تقریباً از وسط این بخش میگذرد. شش ایستگاه در این بخش واقع است : ١ - شیرگاه ٢ - زیرآب . ٣ - پل سفید. ٤ - سرخ آباد. ٥ - ورسک . ٦ - دوگل . ایستگاه هفتم در گدوک فیروزکوه واقع است . بخش سوادکوه از ٥ دهستان و ١٤٣ آبادی تشکیل شده است و جمعیت آن در حدود ٥٣هزار تن بشرح زیر است : دهستان ولوپی ٣١ آبادی و دارای ١١هزار تن جمعیت، دهستان راستوپی ٥٥ آبادی و دارای ٢٣هزار تن جمعیت، دهستان لفور قشلاقی ٢١ آبادی و دارای ٨هزار تن جمعیت، دهستان کسطیان قشلاقی ١٦ آبادی و دارای ٣هزار تن جمعیت و دهستان شیرگاه قشلاقی ٢٠ آبادی و دارای ٨هزار تن سکنه است . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٣). رجوع به التدوین و جغرافیای سیاسی کیهان شود.