جانانه

جانانه . [ ن َ / ن ِ ] (ص نسبی، ق مرکب ) مرکب از جانان و «ه » پسوند نسبت و زائد. (حاشیه ٔ برهان چ معین ). منسوب بجانان . کنایه از معشوق و مطلوب باشد. (برهان ). کنایه از این است که جان از اوست یا او جان من است . (آنندراج ) (انجمن آراء). مقصود و مراد. (ناظم الاطباء). یار. نگار. دلدار. معشوق . معشوقه . عزیز : جانا بخرابات آی تا لذت جان بینی جان را چه خوشی باشد بی صحبت جانانه . مولوی . یارب آن شمع دل افروز ز کاشانه ٔ کیست جان ما سوخت بپرسید که جانانه ٔ کیست . حافظ. ببوی زلف تو گر جان ببادرفت چه شد هزار جان گرامی فدای جانانه . حافظ. سینه از آتش دل در غم جانانه بسوخت آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت . حافظ. ما درس سحر در ره میخانه نهادیم محصول دعا در ره جانانه نهادیم . حافظ. ◄ در تداول عامه، سخت . بزرگ . بسیارقوی . عظیم . بسیار بزرگ . بطور کامل . فراوان . درشت . صعب . محکم . ♦ سیلی جانانه بکسی زدن ؛ کشیده ٔ سخت زدن . ♦ فحش جانانه دادن یا خوردن ؛ فحش فراوان دادن یا خوردن . ♦ یک جوال جانانه گندم ؛ یک جوال پر از گندم . ♦ یک دوری جانانه پلو ؛ یک دوری کوت از پلو. ♦ یک کاسه ٔ جانانه ٔ شراب . ♦ یک کتک جانانه خوردن یا زدن . ♦ یک کشیده ٔ جانانه .