اصلاح

( اِ ) [ ع. ] (مص م.)۱ - سر و سامان دادن، تصحیح کردن.<BR>۲- کوتاه و مرتب کردن موی سر و صورت.<br>

( اِ ) [ ع. ] (مص م.)۱ - سر و سامان دادن، تصحیح کردن. ۲- کوتاه و مرتب کردن موی سر و صورت.

اصلاح . [ اِ ] (ع مص ) راست کردن عصا و چوب را به آتش . (منتهی الارب ). ◄ بصلاح آوردن . (زوزنی ). بصلاح آوردن و نیکو کردن . (آنندراج ). نیکو کردن .(منتهی الارب ). با صلاح آوردن . (مؤید الفضلا) (ناظم الاطباء) (ترجمان علامه ٔ جرجانی ص ١٣). لَم ّ. (تاج المصادر بیهقی ). بصلاح آوردن و نیک و بهتر کردن . ضد افساد.مثال : حالت مشرقیان قابل اصلاح است . (فرهنگ نظام ). درست کردن . التیام دادن . بسامان آوردن . سر و سامان دادن به کارها. درست کردگی و راست کردگی . (ناظم الاطباء). ضد افساد چیزی . دور کردن تباهی و راست کردن چیزی . (از قطر المحیط) (از المنجد) : نیش کژدم ... را اگرچه بسیار بسته دارند و در اصلاح آن مبالغت نمایند، چون بگشایند بقرار اصل بازرود. (کلیله و دمنه ). کلک سر سبز اوست از پی اصلاح ملک از حبشه سوی روم تیزرونده نوند. سوزنی . یکی از وزرا بر زیردستان رحمت آوردی و اصلاح همگنان را بخیر توسط کردی . (گلستان ). چون بازنیاید ز بت و بتکده خسرو اصلاح مزاج سگ دیوانه چه کوشم ؟ ؟ (از آنندراج ). ◄ نیکویی نمودن . (منتهی الارب ). احسان کردن . نیکویی کردن . (از مؤید الفضلا). نیکویی نمودن، یقال : اصلح الیه ؛ اذا احسن . با همدیگر نیکی کردن . (ناظم الاطباء).به کسی نیکی کردن . (از المنجد) (از قطر المحیط). و گویند: اصلح اﷲ له فی ذریته و ماله . (از المنجد). ◄ با هم آشتی کردن . (منتهی الارب ). آشتی نمودن . خلاف افساد. (از ناظم الاطباء) (آنندراج ). آشتی کردن . (مؤید الفضلاء) (فرهنگ نظام ). ◄ اصلاح میان قوم ؛ سازش دادن آنان را. (از قطر المحیط). اصلاح میان کسان ؛ سازش دادن ایشان را. (از المنجد). ◄ به اصلاح آوردن معیشت ؛ ترقیح . (تاج المصادر بیهقی ). ◄ تراشیدن یا زدن یا پیراستن موی سر و صورت . آرایش زلف و ریش . (ناظم الاطباء). رجوع به اصلاح کردن و اصلاح صورت و اصلاح سر شود : بس که اصلاح خط خوب تو دارم در نظر در میان خواب [هم ] تصحیح قرآن می دهم . ؟ (از آنندراج ). ◄ فراهم آمدن قومی بر امری . (منتهی الارب ). ◄ اصلاح ساز؛ پرداخت کوک آن . ◄ تصحیح . ◄ رفع عیب و فساد چیزی . ◄ ترتیب و بند و بست . ◄ بهبود از بیماری . (ناظم الاطباء). ◄ اصلاح دارویی ؛ داروی دیگری با آن یار کردن تا از جنبه ٔ زیان آن بکاهد. تهیه و آماده و ساخته کردن دارو: عم انه امر باصلاحه فاصلح و اخذه لوقته . (عیون الانباء ج ١ ص ١٩٦). ◄ در تداول امروز، از نظر مذهبی و اجتماعی مرادف کلمه ٔ رفرم است و آن در آغاز عبارت از جنبش دینی اصلاح خواهانه ای بود که مارتین لوتر در آلمان بسال ١٥٢١ م . بدان همت گماشت و از کلیسیای کاتولیکی انشعاب کرد و آنگاه زوینگل و کالون در سویس از جنبش وی پیروی کردند و در نتیجه ٔانشعاب آنان مذهب پروتستان پدید آمد و در برابر کلیسیاهای کاتولیک، کلیسیاهای پروتستان ها در سراسر کشورهای مسیحی تأسیس یافت . رفته رفته کلمه ٔ اصلاح بر هر تغییری خواه مذهبی و خواه اجتماعی و سیاسی اطلاق گردید، چنانکه هم اکنون مراد از اصلاح امور، دادن تغییرات سودمند در کارهاست و اصلاح طلبان یا اصلاح خواهان کسانی هستند که خواستار اصلاحات اجتماعی بشیوه ٔ تکامل و تدریج اند، در برابر دسته های افراطی و انقلابی که تغییر اوضاع را بشیوه ٔ انقلاب می طلبند. رجوع به عنوانهای اصلاح طلب و اصلاح خواه شود. ◄ (اِخ ) اصلاح المنطق، کتابی ازآن ابن سکیت بود که ابوزکریا خطیب تبریزی بشرح و تهذیب آن پرداخت و اب لویس شیخو آنرا بعنوان تهذیب الالفاظ طبع کرد. (٨٩٦ از اعلام المنجد).

آشتی، سازش، صلح تصحیح، تنقیح، غلطگیری تعمیر، مرمت تادیب، تزکیه، تهذیب دستکاری، رتوش

ویژگیها، ویرایش، سامان دادن، زدایش، درست‌کردن، پیرایش، پیراستن، بهسازی، بازسازی، آراستن