یپرم

یپرم . [ ی ِ رِ ] (اِخ ) یفرم خان ارمنی، در حدود سالهای ١٨٦٥ تا ١٨٦٩ م . در روستای بارسون از توابع گنجه در خانواده ٔ کارگر تنگدستی زاده شد. تحصیلات منظمی نکرد. در ١٦سالگی با توطئه گران مسلح آشنا شد. به سال ١٨٨٧ م . هنگامی که به اتفاق یک دسته ٔ ٢٥ نفری می خواست به خاک عثمانی بگریزد در مرزگرفتار مرزداران روسی شد و به سیبری تبعید گردید. پس از آن که سه سال در سیبری بود با سه تن از دوستانش از آنجا فرار کرد. چندی به ژاپن رفت و سپس بطور مخفی به ارمنستان مراجعت کرد و به عضویت حزب داشناکسیون درآمد و به عنوان معلم ورزش در قراجه داغ اقامت گزید و سپس به تبریز رفت (١٣١٧ هَ . ق . / ١٩٠١ م .) و از آنجا به گیلان عزیمت نمود و در جزء سپاهیان محمد ولیخان سپهدار اعظم برای گرفتن تهران به همراه وی از رشت به تهران رهسپار شد و پس از فتح تهران و خلع محمدعلی شاه به ریاست پلیس منصوب شد و در اردوئی که به سرکردگی جعفرقلی خان سردار بهادر (سردار اسعد) مرکب از دویست نفر بختیاری برای رفعیاغیان به آذربایجان فرستاده می شد یپرم نیز سرکردگی پنجاه مجاهد را بر عهده داشت . یپرم در جنگ با یاغیان رشادت بسیار از خود نشان داد. یپرم به سال ١٣٣٠ هَ. ق . (١٢٩١ هَ . ش .). در جنگی که با سالارالدوله و هواخواهان او در نواحی غرب درگرفت کشته شد و جنازه اش را با تشریفات به تهران آوردند و در مدرسه ٔ ارامنه (داویدیان واقع در خیابان قوام السلطنه ) مدفون گردید.(از شرح حال رجال ایران، تألیف بامداد ج ٤ ص ٤٧٥). مؤلف لغت نامه در یادداشتهای خود درباره ٔ این مرد نوشته اند: «مردی آزادی خواه، شجاع، بی غرض، بلندنظر، با قیافه ٔ باز و روشن و دلکش و مردانه بود. این مرد بالتمام یک مرد مسلکی بود که جز پیشرفت آزادی بهیچ چیز از مال و جاه بستگی نداشت .در شجاعت مثل اعلی بود. متین و باجزم بود. صفای دل او از قیافه ٔ باز و روشن و چشمان راستگوی او خوانده میشد». و نیز رجوع به تاریخ مشروطیت ایران تألیف احمد کسروی شود.