یمن شمالی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
یمن شمالی . [ ی َم َ ن ِ ش َ / ش ِ / ش ُ ] (اِخ ) جمهوری عربی یمن شمالی که در جنوب غربی جزیرةالعرب قرار دارد به طول ٤٥٠هزار گز از ساحل دریای سرخ امتداد می یابد و از سمت جنوب به باب المندب منتهی می شود و مساحت کل سطح آن در حدود ١٨٥هزار کیلومتر مربع است . یمن شمالی از سه اقلیم تشکیل می شود: اول : ناحیه ٔ ساحلی که در امتداد تهامه ٔحجاز قرار دارد و تهامه ٔ یمن نامیده می شود. دوم : کوهها و ارتفاعات مرکزی که ناحیه ٔ پرباران و سرسبز و خرم می باشد و بیشتر شهرها و ساکنان یمن در آنجا واقع است . سوم : سراشیبی های شرقی که به صحرا منتهی می شود. از حیث تقسیمات کشوری یمن به ٧ ایالت تقسیم می شود بدین ترتیب : ١- صنعاء ٢- صعدة ٣- حجه ٤- حدیدة ٥- تعز ٦- اب ٧- بیضاء. جمعیت یمن شمالی طبق سرشماری سال ١٩٦٦ م . در حدود پنج میلیون تن می باشد. اقتصاد یمن بیشتر بر کشاورزی و دامداری و بازرگانی ساحلی استوار است . در سال ١٩٤٨ م . امام یحیی پس از ٤٣ سال حکومت کشته شد و پسرش امام احمد به جای او نشست . در سال ١٩٥٥ م . امام یمن امتیاز استخراج معادن یمن را به شرکتهای امریکایی واگذار کرد. در سال ١٩٥٨ م . یمن به عضویت اتحاد فدرال مصر درآمد. در سال ١٩٦٢ م . امام احمد کشته شد و پسرش امام البدر برجای او نشست . پس از یک هفته انقلابی به پیشوایی ژنرال احمد سلال صورت گرفت و رژیم سلطنتی جای خود را به رژیم جمهوری داد. نخست اتحادیه ٔ عربی و سپس سازمان ملل متحد جمهوری عربی یمن را به رسمیت شناخت . در سال ١٩٦٢ م . یمن پیمان دفاع مشترک با مصر بست و در سال ١٩٦٧ م . انقلابی برضد سلال صورت گرفت و او از همه ٔ مناصب خود عزل شد و قاضی عبدالرحمان ایریانی به ریاست جمهوری و محسن العینی به نخست وزیری رسیدند. اخیراً یمن شمالی و یمن جنوبی متحد شده اند و از اتحاد آنها جمهوری یمن به وجود آمده است .