گیوتین
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
گیوتین . [ گی ُ ] (فرانسوی، اِ) دستگاهی است چهارچوب مانند که بر بدنه ٔ داخلی دوچوبه ٔ عمودی آن تیغه ای بران داخل کشو و یا بر روی ریل آهنی حرکت کند و بر پشت تیغه ٔ مذکور شی ٔ سنگینی نصب شده است که چون تیغه را از فراز آن رها کند بر اثر سنگینی بسیار بسرعت و فشار فرود آید و گردن متهم را که در قسمت تحتانی دستگاه قرار داده اند، قطع کند. تیغه ٔ مذکور در آغاز چون تیغه ٔ تبر و غیره مستطیل شکل بودو سپس برای بهتر قطع کردن گردن متهم مثلث شکل ساخته شد. و قبل از آنکه به صورت کنونی خود درآید به صورت خشن تر و سطبرتری در اسکاتلند و انگلیس و اسپانیا و بسیاری از کشورهای دیگر موجود بوده است و نمونه هایی از آن در موزه ٔ شهر ادین بورگ دیده میشود و نام آن میدن بوده است . در ایتالیا در قرن ١٣م . به نام مانائیا خوانده میشد. این دستگاه پس از آنکه در سال ١٦٣٢م . به کار رفت تا یکصد سال بعد بدون مصرف ماند. بعدها در فرانسه دکتر گیوتین در١٧٨٩ م . به مجلس مؤسسان آن کشور پیشنهاد کرد که ازآن استفاده شود. و برای نخستین بار در ٢٠ ماه مارس سال ١٧٩٢م . مجلس، با به کار بردن آن موافقت کرد و در٢٥ آوریل همان سال به مرحله ٔ عمل درآمد و از این تاریخ به بعد آن دستگاه به نام پیشنهادکننده ٔ آن به دستگاه گیوتین معروف گردید. (از دائرة المعارف بریتانیکا و لاروس بزرگ ). رجوع به گیوتین (دکتر ژوزف ) شود.
گیوتین . [ گی ُ ] (اِخ ) (دکتر ژزف ...) نام پزشکی است فرانسوی که در دانشگاه پاریس اشتغال به تدریس داشت . وی در سال ١٧٣٨ م . در شهر سنت به دنیا آمد و در سال ١٨١٤ م . درگذشت . گیوتین نخستین کسی بود که در سال ١٧٨٩ م . در مجلس مؤسسان فرانسه پیشنهاد کرد که به جای اعدام متهمان به وسیله ٔ شکنجه و زجر دادن، سر ایشان باماشین مخصوصی از بدن قطع گردد. مجلس مؤسسان فرانسه با پیشنهاد وی موافقت کرد و دستگاه گیوتین را از ایتالیا وارد نمودند و پس از تکمیل آن به مورد اجرا گذاردند. (از دائرة المعارف بریتانیکا و لاروس بزرگ ).