گرمی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
گرمی . [ گ ِ ] (اِخ ) قصبه ٔ مرکز بخش گرمی در صدوسی هزارگزی خاوری شهرستان اردبیل واقع است . منطقه ای کوهستانی دارای هوای گرم و مختصات جغرافیائی آن چنین است : طول ٣٩ درجه و یک دقیقه، عرض ٤٨ درجه و ٣ دقیقه و ٣٥ ثانیه، اختلاف ساعت با تهران ٥٣ دقیقه و ٣٢ ثانیه یعنی ساعت ١٢ گرمی، ساعت ١٢ و ٥٣ دقیقه و ٣٢ ثانیه ٔ طهران است . جمعیت خود قصبه ٔ گرمی ٥١٠٠تن است . آب آن از رودخانه های درآورد و بالخارود و چشمه تأمین میشود. محصول آن غلات، حبوبات . شغل اهالی زراعت و گله داری و صنایع دستی آنان گلیم و قالی بافی میباشد و دارای ادارات، بخشداری، پست و تلگراف، اداره ٔ فرهنگ، آمار، ثبت اسناد، ژاندارمری، شهرداری، شهربانی میباشد. قصبه ٔ گرمی در حدود صد باب دکان از کسبه ٔ مختلفه و دبستان داشته و در دهستان های آن نیز مدارس چهارکلاسه موجود است که هر یک در جای خود شرح داده شده است . بوسیله ٔ تلفن و تلگراف با سیم و بی سیم و پست زمینی با سایر شهرستان ها ارتباط دارد. نام یکی از بخشهای چهارگانه شهرستان اردبیل است . این بخش از شمال به اتحاد جماهیر شوروی، از باختر توسط رودخانه ٔ درآورد از محال ارسباران (اهر) جدا میشود و از جنوب به شهر (دهستان ارشق )، از خاور به رودخانه ٔ بالخارودمرز شوروی محدود میشود. موقعیت طبیعی آن کوهستانی وموقعیت مغان جلگه هوایش گرمسیر میباشد. این بخش از پنج دهستان بشرح زیر تشکیل یافته : دهستان مغان شامل ٩٦ آبادی، جمعیت آن ١٢٠٤٣ تن است، دهستان اجارود شامل ٨٨ آبادی، جمعیت آن ١٩٥٦٤ تن است، دهستان برزند شامل ٣٤ آبادی، جمعیت آن ٣٨١٨ تن است، دهستان انگوت شامل ٥٦ آبادی، جمعیت آن ١٥٦٧٨ تن است، دهستان خروسلو شامل ٥٥ آبادی، جمعیت آن ٥٣٠٤ تن است . جمع قراء بخش ٣٢٩ آبادی و جمعیت آن در حدود ٥٦٤٩٧ تن است . دارای راه شوسه به اردبیل میباشد. در این راه یک شعبه به بیله سوار منتهی میشود. شرح دهستانهای مربوطه ٔ بخش در جای خود ذکر شده است . (فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٤).
گرمی . [ گ َ ] (اِخ ) محمدقاسم کاشانی . از احفاد اهلی شیرازی است و طبعش مفطور به سخن پردازی . از باب ظرافت به لابه در بزم خود او را می بردند و به ملا گربه مخاطبش میکردند: تنها ز تو بر گرد درت میگردم گرد دل بیدادگرت میگردم رنجیده ام و بطلعتت میمیرم بیزارم و بر گرد سرت میگردم . (صبح گلشن چ هند ص ٣٤٨).
گرمی . [ گ َ ] (اِخ ) از اهل بروجرد است . در واقع مولانا شخصی شوخ و گرم آمیزش است . این مطلع از اوست : دل بیقرار دارد گله بینهایت از تو شده وقت آنکه آید بزبان شکایت از تو. (مجمعالخواص ص ٢٩٦).