گاوسار
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
گاوسار. (ص مرکب ) (مرکب از: گاو + سار = سر)، آنچه سرش مانند گاو باشد. گاو مانند. (برهان ). ◄ گرزی که دارای سر شبیه به گاو باشد : به پیش پدر آمد اسفندیار بزین اندرون گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . همی رفت [ گشتاسب ] با گرزه ٔ گاوسار چو سرو بلند از لب جویبار. فردوسی . تو رفتی و شمشیرزن صد هزار زره دار و با گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . برفتند و شمشیر زن صد هزار زره دار و با گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . زره دار و با گرزه ٔ گاوسار کسی کو درم خواهد از شهریار. فردوسی . از ایران بیامد دلاور هزار زره دار و با گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . یکی تخت و آن گرزه ٔ گاوسار که ماند آن سخن در جهان یادگار. فردوسی . نشست از بر تخت گوهرنگار ابا تاج و با گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . از آن عادت شریف از آن دست گنج بخش از آن رأی تیزبین وز آن گرز گاوسار یکی خرم و بکام یکی شادو کامران یکی مهتر و عزیز یکی خسته و فکار. فرخی . چون زند بر مهره ٔ شیران دبوس شصت من چون زند بر گردن گردان عمود گاوسار. منوچهری . پیش گرز گاوسارش روز صید شیر گردون کمتر از روباه باد. سنایی . ◄ بمعنی گاوچهر آمده است که گرز فریدون است و آن را از آهن بهیأت سرِ گاو میش ساخته بودند. (برهان ) : فریدون ابا گرزه ٔ گاوسار بفرمود کردن بر آنجا نگار. دقیقی . کمر بستن و رفتن شاهوار بچنگ اندرون گرزه ٔ گاوسار. فردوسی . بقهر کردن خصم ای شه فریدون فر ز تازیانه ٔ تو گرز گاوسار تو باد. سوزنی . چو گاوسار فریدون ز تازیانه ٔ تو ز رمح تو علم کاویان شود پیدا. سوزنی . و سر گرز او [ فریدون ] گاوسار بود به مثال نامها. (فارسنامه ٔ ابن بلخی ص ١٢). و سلاح او [ فریدون ] گرزی بود سیاه رنگ گاوسار. (فارسنامه ٔ ابن بلخی ص ٣٦). رجوع به گاوچهر، گاورنگ، گاو سر، گاو میش، گوسر شود. ◄ (اِ مرکب ) طویله و منزلی که در پیش سرا برای گاوآماده کنند: بهو؛ گاوسار فراخ . (منتهی الارب ).