کرمانشاهان
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
کرمانشاهان . [ ک ِ ] (اِخ ) (شهرستان ...) یکی از شهرستانهای بزرگ استان پنجم کشور است . از شمال به سنندج و از شمال خاور به اسدآباد همدان و از جنوب به شاه آباد و از خاور به شهرستانهای نهاوند و تویسرکان و از جنوب خاوری به خرم آباد محدود است . شهرستان کرمانشاهان از بخشهای زیر تشکیل شده است : ١- بخش مرکزی شامل دهستانهای حومه، دروفرامان، پایروند خالصه، الهیارخانی، میان دربند، بیلوار و ماهیدشت علیا و سفلی . ٢- بخش سنقر و کلیائی شامل دهستانهای کلیائی و فعله گری . ٣- بخش کنگاور شامل دهستان کنگاور. ٤- بخش صحنه شامل دهستانهای حومه، دینور، چمچمال و خدابنده لو. ٥- بخش سنجابی شامل دهستان سنجابی . ٦- بخش گوران شامل دهستان گوران قلخانی . ٧- بخش ثلاث شامل دهستان باباجانی، قبادی و ولدبیگی . این شهرستان از ١٥٠٥ ده تشکیل شده است و جمعیت آن نزدیک به ٤٢٨٠٠٠ تن است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٥). از شمال محدود است به کوههایی که فاصله ٔ بین روددیاله و گاماساب می باشد، از مشرق به کوههای کنگاور، از جنوب به کوههای کلهر و از مغرب به خاک عراق و شامل دو ناحیه ٔ متمایز است : اول ناحیه ٔ جلگه ای که بکلی نواحی آن مختلف است . چین خوردگیهای این قسمت نسبتاً منظم تر از کردستان و امتدادشان از شمال به جنوب شرقی و مانند دیواری قرار گرفته است . اراضی آن دارای جنگلهای وسیع و معادن بسیار است . مطابق تحقیقات معلوم شده که کرمانشاه مرکز قوم مادی بوده و بعد از زمان اشکانیان نیز اهمیّت داشته و از زمان ساسانیان آن را ایالت ماه مینامیدند و در ابتدای دوره ٔ اسلامی خرابه های شهر کامبادم در شمال شهر کرمانشاه یافت شده . تقسیمات حکومتی کرمانشاهان از قرار ذیل است : ١- کرمانشاه و حومه . ٢- سنقر کلیائی . ٣- میان دربند و بالا دربند.٤- دینور. ٥- کنگاور. ٦- ماهیدشت و هارون آباد و فیروزآباد. ٧- کرند. ٨- ذهاب و قصر. ٩- هرسین . (از فرهنگ جغرافیای سیاسی کیهان ). و رجوع به کرمانشاه شود.
کرمانشاهان . [ ک ِ ] (اِخ ) ناحیه ای است جنوب زین الدین و مغرب یزد. (فارسنامه ٔ ناصری ).