چارمحال

چارمحال . [ م َ ] (اِخ ) مؤلف مرآت البلدان نویسد: از مضافات اصفهان و چهار ناحیه است معروف به محال اربعه و شرح هر ناحیه از قرار ذیل است : ١ - ناحیه ٔ رار: حدود این ناحیه جنوبی به شیراز، شمالی به فریدن، شرقی به اصفهان، غربی به میزدج . ٢ - ناحیه ٔ کیار: حدود آن شمالی به میزدج، جنوبی به کندمان، مغربی پشتکوه بختیاری، شرقی به لنجان . ٣ - ناحیه ٔ میزدج : درجرگه واقع است اطرافش از هر سمت کوه است چمنی وسط این دشت هست مسمی به چمن «کران » تخمیناًیک فرسخ زمین چمن است . حدود ناحیه ٔ میزدج از اینقرار است : جنوبی به بلوک کیار، شرقی برار، غربی به بختیاری، شمالی به فریدن . تمام این بلوک مخروبه بوده است حاجی محمد رضاخان آباد کرده همه جا حمام و مسجد و قلعه و آسیا ساخته و از اطراف رعیت جمع کرده آورد به میزدج سکنی داد. دویست نفر نوکر سواره مخصوصاً مواجب میداد که این بلوک را محافظت و محارست نمایند بعد از حاجی محمد رضاخان، خانباباخان هم همین حالت را داشت این اوقات در حکومت آنها نیست . گویند خیلی خرابی بهمرسانیده است . ٤ - ناحیه ٔ کندمان :حدود آن شمالی به میزدج، جنوبی به خاک شیراز، شرقی به سمیرم، غربی به بختیاری و پشتکوه . (مرآت البلدان ج ٤ صص ٥١ - ٦٣). و برای کسب اطلاع از اسامی قراء و مزارع و آبادیهای چارمحال و خصوصیات هر یک از آنها و وضع طبیعی و اقتصادی این ناحیه به کتاب «مرآت البلدان » ج ٤ صص ٥١-٥٤ رجوع شود.