پرتستانی

پرتستانی . [ رُ ت ِ ] (ص، اِ) مجموعه ٔ عقاید مذهبیه منتخبه از اصلاحات دینی مائه شانزدهم میلادی . فرقی که این اصلاحات را پدید آوردند کاتولیکانی بودند که از کنیسه ٔ رومی جدا شدند و به فرق مختلفه تقسیم گردیدند فرقه ٔ لوتری فرقه ٔ آنگلی کن فرقه ٔکالونییست یا پرسبی ترین فرقه ٔ کُنگرِگاسیونیست فرقه ٔ متودیست فرقه ٔ مُراو . اختلاف اساسی پرتستانها با کاتولیکها را در سه موضوع مهم میتوان تلخیص کرد: ١ - تعریف ایمان . ٢ - خصایص باطنی عقیده ٔ دینی . ٣ - آئین و رسوم ظاهری مذهب . ١ -کنیسه ٔ کاتولیک خود را یگانه حافظ و قاضی حقیقتی که در کتاب مقدس مسطور است و توسط سنّت حفظ شده و شورای عالی پاپ ها آنرا تأیید کرده میداند. برخلاف، پرتستانها مقیاس ایمان را کتاب مقدس دانند ولی (عقل فردی )را معبّر و مفسر آن شمارند و گویند: «در اموری که مربوط به اوامر خدای تعالی و موجب نجات ارواح است، هرکس مسئول خویشتن است .» ٢ - در اعتقادات مذهبی بزرگترین اختلاف کاتولیکها و پرتستانها در مسئله ٔ گناه است . کاتولیکان معتقدند که نجات الهی بوسیله ٔ قربانیها و فدیه ها شامل حال همه ٔ کسان خواهد شد و عفو الهی هیچکس را محروم نگذارد ولی پرتستانها (و بخصوص کالونیست ها) مسئله ٔ خطیه ٔ آدم را اصلی و مقدر دانند و گویندعقیده ٔ بعفو و لطف الهی موجب آن شود که آدمی از عذاب دوزخ فرار کند. تعداد مراسم به غسل تعمید و استعمال افخارستیا معدود گردیده است . ٣ - از نظر رسوم و انتظامات دینی، مراجع مذهبی پاستورها (کشیشان پرتستان ) هستند و همه ٔ شعب پرتستان بنحو انتخابات، تنظیم میشوند. کنیسه های پرتستان ممالک مختلفه مستقل از یکدیگرند. رواج مذهب پرتستانی در اروپا در آلمان، شمال دانمارک، سوئد و نروژ، انگلستان، هلند و در ممالک متحده ٔ امریکا است . رجوع به لوتر شود.