ورامین
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
ورامین . [ وَ ] (اِخ ) قصبه ٔ ورامین مرکز بخش ورامین، تابع شهرستان تهران، در ٤٢هزارگزی جنوب خاوری تهران و در مرکز جلگه ٔ ورامین واقع و هوای آن گرم معتدل است . سکنه ٔ آن ٤٥٢٢ تن است . آب آن از ٣ رشته قنات تأمین می شود. و محصول آن غلات، صیفی، هندوانه، خربزه و خیار و شغل اهالی زراعت و کسب است . در حدود ٢٠ باب دکاکین مختلف دارد. ادارات دولتی ورامین عبارتند از: اداره ٔ بخشداری، کلانتری، دفتر دارائی، دادگستری، فرهنگ، پزشک بهداری، دسته ٔ ژاندارمری، پست . و به وسیله ٔتلفن با تهران مربوط است و یک دبستان دخترانه و یک پسرانه دارد. راه به تهران شوسه است و همه روزه ماشین رفت و آمد مینماید. آثار باستانی ورامین مطابق اطلاعاتی که از باستان شناسی گرفته شده به شرح زیر است . ١- مسجد جمعه .تاریخ بنا ٧٠٣ - ٧١٦ هَ . ق . (١٣٠٤ - ١٣١٦ م .) بانی بنا سلطان الجایتو خدابنده آن را شروع نموده و در عهد پسر و جانشین او ابوسعید در ٧٢٢ هَ . ق . مطابق کتیبه ٔ ایوان دخول به اتمام رسیده است . تاریخ کتیبه ٔ پای گنبد ٧٢٦ هَ . ق . است . در تاریخ ٨١٥ هَ . ق . در زمان سلطنت شاهرخ ترمیماتی در بنا شده است . ٢- مقبره ٔ علاءالدین . آغاز ساختمان ٦٧٥ و پایان آن ٦٨٨ هَ . ق . است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ١).