هبرید
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
هبرید. [ هَِ ] (اِخ ) هبردیز. نام مجمعالجزایری است در اقیانوس اطلس در جلو ساحل غربی اسکاتلند که بین َ٣٥، ْ٥٥ و َ٣٠ و ْ٥٨ عرض شمالی و َ٢٦، ْ٥ و َ٤٠ و ْ٨ طول غربی واقع شده اند. این جزایر به دو قسمت منقسم میگردند: دسته ای که در شمال غربی اسکاتلند قرار دارند به نام هبرید یا جزایر غربی معروفند و دسته ٔ دیگر را که به ساحل نزدیکتر و در جهت جنوب شرقی کشیده شده اند، اینر هبرید یعنی هبرید داخلی نامند. دسته اولی بین َ٥٤، ْ٥٦ و َ٣٠، ْ٥٨ عرض شمالی کشیده شده و دوریشان از ساحل ٢٤ الی ٤٨ هزار گز میباشدو دسته ٔ دوم در بین َ٣٥، ْ٥٥ و َ٤٢، ْ٥٧ عرض شمالی امتداد یافته و بیشتر نزدیک به ساحلند. بزرگترین جزایرهبرید عبارتند از: لویس ویت هاریس به مساحت ١٩٣٨ هزار گز مربع که جزیره ٔ دراز نیز گفته میشود، اسکای ١٣٩٦ هزار گز مربع، مول ٨٥٦ هزار گز مربع، سوث اوئیست ٣٢٩ هزار گز مربع، نورث اوئیست ٣٠٦ هزار گز مربع، جورا ٧٠٧ هزار گز مربع، ایسلی ١٤٢ هزار گز مربع و چندین جزیره ٔ بزرگ و کوچک دیگر که رویهم نزدیک به ٣٠٠ جزیره است . اراضی این جزایر کوهستانی و سنگلاخ ولی ارتفاع آنها بیش از ١٠٠٠ گز نیست . سواحل آنها دندانه دار و دارای بریدگیهای بزرگ و مانند سواحل نروژ از خلیج های فرورفته در خشکی و دماغه های طویل پیش آمده در دریا تشکیل شده است . اکثر نقاطش خشک و بی آب و علف و هوای آن سرد و طاقت فرساست محصولاتش قابل ذکر نیست و منابع ثروتش عبارت از پر طیور بحری، ماهی، آهن، سرب و نقره است . در این جزایر غارها و آثار ماقبل تاریخ وجود دارد. جمعیت این جزایر در نقاط مختلف آن متفاوت و بر طبق آمار سال ١٩٥١ م . بدین شرح بوده است : لویس ویت هاریس ٢٦٤٦٥ تن، اسکای ٨٢٦٧ تن، مول ٢٤٢٠ تن، ایسلی ٤٢٦٧ تن، تیری ١٢١٦ تن، جورا ٢٥٨ تن، حداکثر جمعیت این جزایر در جزیره ٔ لویس ویت هاریس ساکنند. اهالی به زبان گائلیک که یکی از شاخه های زبان کلت باستانی است تکلم می کنند. (از دایرةالمعارف بریتانیکا) (از قاموس الاعلام ترکی ).