هایدن

هایدن . (اِخ ) فرانتس یوزف . موسیقیدان اتریشی که به سال ١٧٣٢ در رورائو قصبه ٔ مرزی اتریش به دنیا آمده از کودکی به موسیقی علاقه داشت و به زودی در زمره ٔ آوازخوانان و نوازندگان ویلن درآمد، در کنسرتی به رهبری پرپرا شرکت کرد و اصول آوازهای ایتالیایی و هارمونی را نزد وی فراگرفت . نخستین آثار هایدن از سال ١٧٥٣ توسط نوازندگان دوره گرد وین اجرا شد. در سال ١٧٥٨ هایدن به ریاست ارکستر کنت مورتسین منصوب شد. سپس در سلک نوازندگان شاهزاده نیکلا استرهاتسی درآمد و تمام عمر را در خدمت این شاهزاده و خانواده ٔ وی گذراند. در سال ١٧٨٤ انجمن لژ المپیک پاریس چند سنفونی از وی درخواست کرد و هایدن تا سال ١٧٨٧ شش سنفونی برای انجمن فرستاد.هایدن پس از وفات پرنس استرهاتسی در ١٧٩٠ بنا به دعوت سالمون ویولونیست و رهبر ارکستر، به انگلستان مسافرت کرد و در آنجا سنفونی های بزرگ خود را بمورد اجرا گذاشت . دانشگاه اکسفورد به پاس خدمت هایدن به موسیقی، درجه ٔ دکترای افتخاری به وی اعطا کرد و هایدن سنفونی شماره ٔ ٩٢ خود را «سنفونی اکسفورد» نامید. هایدن ١٠٤ سنفونی ساخته و از این حیث شماره ٔ سنفونیهای هیچ آهنگ سازی به پایه ٔ وی نمیرسد. هایدن علاوه بر سه قسمت فرم سونات، یک منوئه به سنفونی افزود و به این طریق چهار قسمت برای سنفونی پیدا شد. هایدن متجاوز از بیست اپرا نوشته ولی این رشته از موسیقی وی اهمیت زیادی ندارد. وفات وی به سال ١٨٠٩ م . اتفاق افتاد.