هاهن

هاهن . (اِخ ) (هان ) اتو. شیمیدان معاصر و کاشف معروف آلمانی که موفق به شکافتن اتم اورانیوم گشت و بدین سبب در سال ١٩٤٤ م . به اخذ جایزه ٔ نوبل نائل شده وی در سال ١٨٧٩ م . در فرانکفورت به دنیا آمد. در دانشگاههای ماربورگ و مونیخ به تحصیل پرداخت و در سال ١٩٠١ از دانشگاه ماربورگ درجه ٔ دکترا گرفت . در سال ١٩٠٤ به لندن رفت و مدت یک سال در آزمایشگاه سر ویلیام رامسی به کار پرداخت و نیز مدتی در انستیتوی لرد ارنست روترفورد کار کرد و پس از آن به آلمان بازگشت و در آزمایشگاه شیمی دانشگاه برلین مشغول به کار شد. از سال ١٩١٢ تا ١٩٢٨ به سمت عضویت انستیتوی کایزر ویلهلم در برلین و از ١٩٢٨ تا ١٩٤٤ به ریاست آن انستیتو منصوب گشت . هاهن از برگزیده ترین دانشمندان رادیوشیمی در آلمان است که به شکافتن اتم فلزات از جمله : رادیوتوریوم، مزوتوریوم، پروتکتینیوم (به همراهی لیز مایتنر در سال ١٩١٧) و اورانیوم و توریوم (بهمراهی فریتس شتراسمان در سال ١٩٣٨) اکتشافات بزرگی کرد. آخرین اکتشاف وی یعنی شکستن اتم اورانیوم و محاسبه ٔ انرژی اتمی، منجربه ساختن بمب اتمی شد. هاهن از اینکه اکتشاف او برای ساختن بمب اتم و نابودی بشریت به کار رفته است اظهار تأسف و نگرانی کرد. وی آثار بسیاری تألیف کرده است که از آن جمله : رادیوشیمی عملی، ١٩٣٦ حرکت مصنوعی اتمها و شکافتن هسته های سنگین ١٩٤٤، استفاده از انرژی هسته های اتمی ١٩٥٠، اتمهای نو ١٩٥٠، و کبالت ١٩٥٥ را می توان نام برد.(از دایرةالمعارف بریتانیکا). وی در ١٩٦٨ درگذشت .