هانور
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
هانور.[ ن ُ وِ ] (اِخ ) نام شهر بزرگی است در آلمان، مرکز ایالت هانور در شمال غربی آن کشور که در ٢٥٥ هزارگزی شهر برلن قرار دارد. جمعیت آن در سال ١٩٥٠ م . ٤٤٤٢٩٦ تن بوده است . قسمتی از بناها و عمارات این شهر قدیمی است، ولی در قسمت جدیدش کوی و برزنهای زیبا و منظم و ابنیه ٔ عالی و خوش منظر و کاخهای مخصوص سلاطین سابق و باغ و باغچه های بسیار باصفا، کتابخانه، مدارس صنعتی، مدرسه ٔ نظام، کلیسای بدیع و پرتکلف، میدانهای وسیع متعدد، مجسمه ها و هیاکل زیبا، چاپخانه ها، کارخانه های منسوجات، اسلحه سازی، پیانوسازی و نظایر آن وجوددارد. این شهر دارای موقع تجارتی مهم و تجارت فعالی میباشد. خط آهن برلین به کلن و هامبورگ به فرانکفورت از این شهر میگذرد. (ازقاموس الاعلام ترکی ) (از دایرة المعارف بریتانیکا).
هانور. [ ن ُ وِ] (اِخ ) نام جزیره ای است در اقیانوسیه که انتهای شمالیش در ٢٢ درجه و ٢ دقیقه از عرض شمالی قرار گرفته و مساحتش به ١٤٧٦ هزار گز مربع بالغ میشود. قسمت داخلی آن کوهستانی و سواحلش جنگلی و حاصلخیز است . اهالی در کشتی رانی مهارت دارند. (از قاموس الاعلام ترکی ).
هانور. [ ن ُ وِ ] (اِخ ) نام ایالت وسیعی است در آلمان که از طرف شمال به بحر شمال، هولشتاین، هامبورگ و مکلنبورگ و از جانب مشرق و جنوب شرقی به ساکسونی، براندنبورگ و برونزویک و از جنوب غربی به لیپ، ایالت هس ناسو و وستفالیا و از مغرب به هلند محدود میشود طول این ایالت از مشرق به مغرب ٣١٠هزار گز و عرض آن ٢٩٠هزار گز میباشد. اراضی آن مسطح و در قسمت جنوب آن تپه هایی دیده میشود که بیش از ١٧٠ گز ارتفاع ندارند. در قسمت جنوب شرقی سلسله کوههای هارتس کشیده شده است . قسمت شرقی دشت هانور از جنگلهای صنوبر و کاج پوشیده شده . اراضی شمال شرقی آن بواسطه ٔ رود الب حاصلخیز است . چندین رود دیگر از جمله سو و امس اراضی آن را مشروب میکنند. بیشتر جاها و مخصوصاً قسمت غربی آن پست و مردابی و در آن تعداد بسیاری برکه و دریاچه های کم عمق وسیع به وجود آمده و در ته این دریاچه ها و برکه ها نوعی از خاک سیاه دیده میشود که از نباتات پوسیده به عمل آمده و از آنها به جای سوخت استفاده میشود. سایر اراضی ریگ زار و در بعضی از نقاط با خاکهای دیگری که برای کشاورزی بسیار مناسب است مخلوط شده و قدرت کشت و زرع فراوانی به وجود آورده است . هوای این ایالت در نقاط مختلف، گوناگون است، از جمله نواحی کوهستانی هارز بسیار سرد، ولی در قسمتهای شمال غربی کاملاً معتدل و ملایم و در سواحل، مرطوبی است . با اینکه مقداری از اراضی، مردابی و برخی دیگر ریگ زار وخارستان است، معهذا اهالی فعال آن به اهمیت زراعت پی برده، با بستن سدها و حفر خندقها برای آب، محصولات فراوانی به عمل می آورند که عمده ٔ آن عبارت از انواع غلات، کتان، تنباکو، و چوب است . همچنین مراتع و چراگاهها و چمن زارهای وسیعی احداث کرده و در آنها حیوانات اهلی بسیار پرورش میدهند. در کوههای هارز، معادن سرب، طلا، نقره، مس، منگنز و در جاهای دیگر معادن زغال سنگ و نفت بسیار وجود دارد. در سواحل آن، کهربا و نوعی مروارید به دست می آید. اهالی به زبان آلمانی معمول در شمال که مشابهت به زبان هلندی دارد، تکلم میکنند. در قسمت های شمال غربی، قوم فریزون و در طرف مشرق، یک قوم کوچک اسلاوی معروف به «واند» زندگی میکنند. مذهب نزدیک به ٨٠ درصد اهالی، کیش لوتر و بقیه پروتستانی و یهودی هستند. فرهنگ و معارف در این سرزمین ترقی و پیشرفت قابل ملاحظه کرده، چنانکه در شهر گوتینگن، دانشگاه بزرگ مجهز و در شهر هانور مرکز این ایالت کالج صنعتی و در شهرهای دیگراین ایالت مدارس عالی، کتابخانه، موزه، رصدخانه، باغ نباتات و بسیاری از مؤسسه های علمی موجود است . صنایع مربوط به آهن کاری و به عمل آوردن کتان و کنف پیشرفت شایانی کرده و بقیه ٔ صنایع به اندازه ٔ احتیاجات محلی است . بیشتر رودهایش قابل کشتی رانی است و خطوط آهن و جاده های کامل و به اندازه ٔ کفایت وجود دارد. تجارت بری و بحری آن در نهایت فعالیت و حرارت میباشد. بازارها و مکاریهای بسیار در این ایالت دایر گردیده که مرکز داد و ستد محصولات و ذخائر و حیوانات و غیره میباشند. هانور از زمانهای قدیم دارای استقلال بوده و به عنوانهای دوکی و مارگراوی اداره میشد. در سال ١٨١٤ م . به پادشاهی تبدیل گشت و در سال ١٨٦٦ بر ضد دولت پروس، از اتریش طرفداری کرد و در نتیجه ٔ غلبه پروس، استقلال هانور از دست رفت و به پروس ملحق گردید. (ازدایرة المعارف بریتانیکا) (از قاموس الاعلام ترکی ).