نورعلی شاه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
نورعلی شاه .[ ع َ ] (اِخ ) محمدعلی بن فیض علی شاه میرزا عبدالحسین بن ملا محمدعلی، امام جمعه ٔ طبس . از مشاهیر عرفا و از شاعران قرن سیزدهم هجری است . وی در اصفهان تولد یافت و در اوان جوانی با پدرش به شیراز رفت . در شیراز سیدمعصوم علی شاه دکنی پدر و پسر را دستگیری کرد و لقب فیض علی شاه و نورعلی شاه را بدیشان داد و پس از کشته شدن معصوم علی شاه، نورعلی شاه مسندنشین طریقت نعمت اللهی گشت، عاقبت اهل ظاهر به تکفیرش برخاستند و او ناچار به مسافرت شد ولی به هر شهری که به قصد اقامت قدم می نهاد غوغای عوام او را آواره می کرد و سرانجام پس از تحمل مشقات بسیار و سیروسیاحت در ولایات ایران و عراق عرب، به سال ١٢١٢ هَ . ق . در موصل وفات یافت . از تألیفات و تصانیف اوست : ١ - تفسیر سوره ٔ بقره، به شعرفارسی . ٢ - جامع الاسرار، در موعظت و اخلاق . ٣ - جنات الوصال، مثنوی عرفانی که در آن از احمدشاه والی بغداد و حمایت های او یاد کرده است، و در نظر داشته است که این مثنوی را در ٨ جلد به پایان برد، اما پیش از پایان سومین دفتر درگذشته است، سپس مرید و خلیفه اش رونق علی شاه دفتر سوم را به پایان رسانده و دو دفتر دیگر نیز بر آن افزوده است، بعد از او نظام علی شاه کرمانی به نظم دفترهای ششم و هفتم همت گماشته است . ٤ - دیوان اشعار، مشتمل بر غزلیات و قصاید و قطعات . ٥ - رساله ٔ اصول و فروع . ٦ - رساله در کیمیا. ٧ - رساله در موعظه . ٨ - روضةالشهداء، در مصائب امام حسین . ٩ - شرح خطبة البیان، به شعر فارسی . ١٠ - کبری، در منطق، فارسی و منظوم . ١١ - مشکوةالنجاة. از اشعار اوست : نیست باکم زآتش نمرودیان گر بسوزانندم از کین چون خلیل من غلام همت آنم که او کار پیغمبر کند بی جبرئیل . زاهد ار عیب باده نوشان کرد خبر از عفو کردگارش نیست . (از ریحانة الادب ج ٤ ص ٢٤٥) (مجمع الفصحا ج ٢ ص ٤٩٦) (ریاض العارفین ص ٣٢٩) (بستان السیاحه ) (طرایق الحقایق ج ٣ ص ٨٩) (صبح گلشن ص ٥٥٨) (فهرست کتابخانه ٔ مجلس ص ١٧١) (فهرست کتابخانه ٔ مدرسه ٔ سپه سالار ج ٢ ص ٤٨٩)(فرهنگ سخنوران ص ٦١٨).