نطنز

نطنز. [ ن َ طَ ] (اِخ ) نام یکی از بخش های شهرستان کاشان است، این بخش در قسمت جنوب غربی شهرستان کاشان واقع است و هوای آن به نسبت پست و بلندی زمین متغیر است، قسمت غربی و جنوبی بخش کوهستانی و سردسیر است و قسمت شرقی و شمالی آن دشت شنزار است و هوائی معتدل دارد.آب قراء بخش از زهاب رودخانه های کوهستانی و قنوات تأمین می گردد، محصول عمده ٔ این بخش غلات و اقسام میوه هاست . بخش نطنز از پنج دهستان تشکیل شده است : دهستان مرکزی، طرق رود، چیمه رود، برزرود و بادرود. در این بخش جمعاً ٤٩ قریه و آبادی واقع است و جمعیت بخش در حدود ٤٤٠٠٠ نفر است کوه مرتفع کرکس در این بخش واقع است و بسیاری از قنوات بخش از آن کوه سرچشمه می گیرند.دهستان مرکزی بخش نطنز از ١٦ آبادی تشکیل شده است وجمعیت آن در حدود ١٢٠٠٠ نفر و قراء مهم آن عبارت است از قصبه ٔ نطنز، سرشک، طامه، افرشته، اوره و شوشاد و خفر و مزیدآباد. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٣).

نطنز. [ ن َ طَ ] (اِخ ) قصبه ٔ مرکزی بخش نطنز ازشهرستان کاشان است و در ٣٢٦ هزارگزی تهران و ٧٤ هزارگزی جنوب شرقی کاشان و ٧١ هزارگزی مغرب اردستان واقع است، مشخصات جغرافیائی آن عبارت است از طول ٥١ درجه و ٥٤ دقیقه و ٣٠ ثانیه، عرض ٣٣ درجه و ٣١ دقیقه و ٣٠ ثانیه، ارتفاع ١٣٧٢ گز. این قصبه و مزارع مربوط بدان در دره ٔ شرقی کوه کرکس واقع است و هوایش سردسیر است . آب قصبه از ٢٥ رشته قنات تأمین می گردد. محصول عمده ٔ آن غلات و حبوبات و انواع میوه ها و محصولات صیفی است و خربزه و هندوانه ٔ آن شهرتی دارد. جمعیت قصبه ٤٠٠٠ تن است . شغل عمده ٔ اهالی زراعت است و چینی سازی و قالی بافی . ابنیه ٔ قدیمی قصبه بدین شرح است : ١ - بنای آتشکده ٔ کوشک که از سنگ و ساروج ساخته شده و از بناهای عهد ساسانی است . ٢ - محراب مسجد کوچه ٔ میر که در عهد سلجوقیان ساخته اند. ٣ - مسجد جمعه که به سال ٧٠٤ هَ . ق . بنا شده است . ٤ - مقبره ٔ شیخ عبدالصمد که در مسجد جامع واقع است و تاریخ بنای آن ٧٠٧ است . ٥- کاروانسرای شاه عباسی . ٦- مقبره ٔ عون بن علی از آثار عهد صفوی . ٧- مقبره ٔ بی بی رقیه . ٨ - گنبد باز مربوط به دوره ٔ صفویه . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٣).