مهدی اخوان ثالث | زمستان | سرود پناهنده

نجوا کنان به زمزمه سرگرم مردی ست با سرودی غمناک خسته دلی، شکسته دلی، بیزار از سر فکنده تاج عرب بر خاک این شرزه شیر بیشه دین، آیت خدا بی‌هیچ باک و بیم و ادا سوی عجم کشیده دلش، از عرب جدا امشب به جای تاج عرب شوق کوچ به سر دارد آهسته می‌سراید و با خویش امشب سرود و سر دگر دارد نجوا کنان به زمزمه، نالان و بی‌قرار با درد و سوز گرید و گوید امشب چو شب به نیمه رسد خیزم وز این سیاه زاویه بگریزم پنهان رهی شناسم و با شوق می‌روم ور بایدم دویدن، با شوق می‌دوم گر بسته بود در؟ به خدا داد می‌زنم سر می‌نهم به درگه و فریاد می‌کنم خسته دل شکسته دل غمناک افکنده تیره تاج عرب از سر فریاد می‌کند هیهای! های! های ای ساقیان سرخوش میخانه الست راهم دهیدای! پناهم دهیدای! اینجا درمانده‌ای ز قافله بیدل شماست آواره‌ای، گریخته‌ای، مانده بی‌پناه آه اینجا منم، منم کز خویشتن نفورم و با دوست دشمنم امشب عجیب حال خوشی دارد پا می‌زند به تاج عرب، گریان حال خوشی، خیال خوشی دارد امشب من از سلاسل پنهان مدرسه سیر از اصول و میوه و شاخ درخت دین وز شک و از یقین وز رجس خلق و پاکی دامان مدرسه بگریختم چگونه بگویم؟ حکایتی ست دیگر به تنگ آمده بودم از خنده‌های طعن وز گریه‌های بیم دیگر دلم گرفته ازین حرمت و حریم تا چند می‌توانم باشم به طعن و طنز حتی گهی به نعره نفرین تلخ و تند غیبت کنان و بدگو پشت سر خدا؟ دیگر به تنگ آمده‌ام من تا چند می‌توانم باشم از او جدا؟ صاحبدلی ز مدرسه آمد به خانقاه با خاطری ملول ز ارکان مدرسه بگریخت از فریب و ریا، از دروغ و جهل نابود باد - گوید - بنیان مدرسه حال خوش و خیال خوشی دارد با خویشتن جدال خوشی دارد و کنون که شب به نیمه رسیده ست او در خیال خود را بیند کاوراق شمس و حافظ و خیام این سرکشان سر خوش اعصار این سرخوشان سرکش ایام این تلخاکام طایفه شنگ و شور بخت زیر عبا گرفته و بر پشت پوست تخت آهسته می‌گریزد و آب سبوی کهنه و چرکین خود به پای بر خاک راه ریزد امشب شگفت حال خوشی دارد و کنون که شب ز نیمه گذشته ست او، در خیال، خود را بیند پنهان گریخته ست و رسیده به خانقاه، ولی بسته است در و او سر به در گذاشته و از شکاف آن با اشتیاق قصه خود را می‌گوید و ز هول دلش جوش می‌زند گویی کسی به قصه او گوش می‌کند امشب به گاه خلوت غمناک نیمشب گردون بسان نطع مرصع بود هر گوهریش آیتی از ذات ایزدی آفاق خیره بود به من، تا چه می‌کنم من در سپهر خیره به آیات سرمدی بگریختم به سوی شما می‌گریختم بگریختم، به سوی شما آمدم شما ای ساقیان سرخوش میخانه الست ای لولیان مست بهایان کرده پشت، به خیام کرده رو آیا اجازه هست؟ شب خلوت است و هیچ صدایی نمی‌رسد او در خیال خود را، بی‌تاب، بی‌قرار بیند که مشت کوبد پر کوب، بر دری با لابه و خروش اما دری چو نیست، خورد مشت بر سری راهم دهیدای! پناهم دهیدای! می‌ترسد این غریب پناهنده ای قوم، پشت در مگذاریدش ای قوم، از برای خدا گریه می‌کند نجواکنان، به زمزمه سرگرم مردی ست دل شکسته و تنها امشب سرود و سر دگر دارد امشب هوای کوچ به سر دارد اما کسی ز دوست نشانش نمی‌دهد غمگین نشسته، گریه امانش نمی‌دهد راهم… دهید، ای! … پناهم دهید… ای! هو… هوی… های… های