مهدی اخوان ثالث | از این اوستا | آواز چگور

وقتی که شب هنگام گامی چند دور از من نزدیک دیواری که بر آن تکیه می‌زد بیشتر شب‌ها با خاطر خود می‌نشست و ساز می‌زد مرد و موج‌های زیر و اوج نغمه‌های او چون مشتی افسون در فضای شب رها می‌شد من خوب می‌دیدم گروهی خسته از ارواح تبعیدی در تیرگی آرام از سویی به سویی راه می‌رفتند احوالشان از خستگی می‌گفت، اما هیچ یک چیزی نمی‌گفتند خاموش و غمگین کوچ می‌کردند افتان و خیزان، بیشتر با پشت‌های خم فرسوده زیر پشتواره سرنوشتی شوم و بی‌حاصل چون قوم مبعوثی برای رنج و تبعید و اسارت، این ودیعه‌های خلقت را همراه می‌بردند من خوب می‌دیدم که بی‌شک از چگور او می‌آمد آن اشباح رنجور و سیه بیرون وز زیر انگشتان چالاک و صبور او بس کن خدا را، ای چگوری، بس ساز تو وحشتناک و غمگین است هر پنجه کآنجا می‌خرامانی بر پرده‌های آشنا با درد گویی که چنگم در جگر می‌افکنی، اینست که‌ام تاب و آرام شنیدن نیست اینست در این چگور پیر تو، ای مرد، پنهان کیست؟ روح کدامین شوربخت دردمند آیا در آن حصار تنگ زندانی ست؟ با من بگو؟ ای بینوای دوره گرد، آخر با ساز پیرت این چه آواز، این چه آیینست؟ گوید چگوری: این نه آوازست نفرینست آواره‌ای آواز او چون نوحه یا چون ناله‌ای از گور گوری ازین عهد سیه دل دور اینجاست تو چون شناسی، این روح سیه پوش قبیله ماست از قتل عام هولناک قرن‌ها جسته آزرده خسته دیری ست در این کنج حسرت مأمنی جسته گاهی که بیند زخمه‌ای دمساز و باشد پنجه‌ای همدرد خواند رثای عهد و آیین عزیزش را غمگین و آهسته اینک چگوری لحظه‌ای خاموش می‌ماند و آنگاه می‌خواند شو تا بشو گیر، ای خدا، بر کوهساران می‌باره بارون، ای خدا، می‌به اره بارون از خان خانان، ای خدا، سردار بجنور من شکوه دارم، ای خدا، دل زار و زارون آتش گرفتم، ای خدا، آتش گرفتم شش تا جوونم، ای خدا، شد تیر بارون ابر به هارون، ای خدا بر کوه نباره بر من بباره، ای خدا، دل لاله زارون بس کن خدا را بی‌خودم کردی من در چگور تو صدای گریه خود را شنیدم باز من می‌شناسم، این صدای گریه من بود بی‌اعتنا با من مرد چگوری همچنان سرگرم با کارش و آن کاروان سایه یو اشباح در راه و رفتارش