منهاج الدین عثمان

منهاج الدین عثمان . [ م ِ جُدْ دی ع ُ ] (اِخ ) ابن سراج الدین جوزجانی، مؤلف تاریخ طبقات ناصری که به منهاج السراج شهرت یافته است . در سال ٥٨٩ هَ . ق . متولد و در خدمت ملوک غور و غرشستان میزیسته است . وی مردی فاضل و دانا و در علوم دین و حدیث و ادب ماهر بوده است . در فتنه ٔ مغول او نیز چون دیگر هموطنان خود چند سال در حدود غورو تولک و غزنین میگشت و در محاربات اصحاب قلاع که بامغول میکردند شرکت می جست و عاقبت در سنه ٔ ٦٢٤ ماه جمادی الاولی از راه غزنین و متهان در کشتی نشسته از رود سند به طرف سند و مولتان گریخت و در دربار ناصرالدین قباچه از ممالیک غوریه مقیم گردید و در ماه ذیحجه در پایتخت اچهه به فرمان سلطان مذکور امور تدریس و ریاست مدرسه ٔ فیروزی به وی محول گشت و در سال ٦٢٥ هَ. ق . ناصرالدین قباچه خود را غرق کرد و کشورش به دست التتمش افتاد و قاضی منهاج مانند دیگر یاران خود به دربار التتمش تحویل یافت و دیری در خدمت آن سلطان و ناصرالدین محمود شاه پسرش میزیست و کتاب نفیس طبقات ناصری را در تاریخ عمومی به نام این پادشاه در ٦٥٧-٦٥٨ هَ . ق . تألیف نمود. رجوع به سبک شناسی ج ٣ صص ٤٩-٥٠ و رجوع به لباب الالباب ج ٢ صص ٢٨٩-٣٠٣، ٣٦٢، ٣٦٣ و تاریخ مغول اقبال ص ٧٣، ٦٩، ٧٤، ٤٨٣، ٤٨٤، ٥٣٠ شود.