مطلوب
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(مَ) [ ع. ]<BR>۱- (اِمف.) خواسته شده، طلب شده.<BR>۲- (ص.) دلپسند، خوش آیند.<BR>۳- محبوب، معشوق.<br>
فرهنگ فارسی معین
(مَ) [ ع. ] ۱- (اِمف.) خواسته شده، طلب شده. ۲- (ص.) دلپسند، خوش آیند. ۳- محبوب، معشوق.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
مطلوب . [ م َ ] (ع ص ) خواسته و جسته . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). جسته و خواهش کرده . (آنندراج ). خواسته از حق و جز آن . ج، مطالیب . (از اقرب الموارد) (از محیطالمحیط). درخواست شده و تجسس شده و طلب شده و خواهش شده و تقاضاشده و لازم شده و ضرورشده و احتیاج داشته شده و هر چیز آرزوشده و خوش آیند و مرغوب . مقصود و میل و خواهش . (ناظم الاطباء) : تو هم معشوق و هم عاشق تو هم مطلوب وهم طالب تو هم منظور و هم ناظر تو هم شاهی و هم دربان . ناصرخسرو (دیوان چ سهیلی ص ٣٦٢). و انفاذ کار و ادراک مطلوب جز به سعادت ذات و مساعدت بخت ملک نتواند بود. (کلیله و دمنه ). و آنچه مطلوب جهانیان است ... بیافت . (کلیله و دمنه ). آن چهار که مطلوب است بدین اغراض و بجز آن نتوانند رسید کسب مال است ازوجهی پسندیده . (کلیله و دمنه ). دیگر نرود به هیچ مطلوب خاطر که گرفت با تو پیوند. سعدی . وصال تست اگردل را امیدی هست و مطلوبی کنار تست اگر غم را کناری هست و پایانی . سعدی . ◄ معبود : ... و ان یسلبهم الذباب شیئاً لایستنقذوه منه ضعف الطالب و المطلوب . (قرآن ٧٣/٢٢). و رجوع به تفسیر ابوالفتوح رازی ج هفتم ص ١٦٠ شود.
فرهنگ طیفی واژهدان
خواسته شده، لازم، طلبیده، طلب شده، همهپسند، مطابق میل، هموار، خوشایند، باب دندان، ازخداخواسته خواستنی، مرغوب، پسندیده، اشتها آور، عطشآور، لذتبخش، انگیزنده مطلوب، محبوب، مقبول، دوست داشتنی دلپسند، دلانگیز، دلاویز، دلخواه، خواسته، دلنشین، دلپذیر، دلچسب، خوب
واژگان فارسی سره واژهدان
شایسته، دلخواه، دلپسند، دلپذیر، خواسته، پسندیده
واژگان قرآن
الطّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ در این که منظور از «مطلوب» از مادّه «طَلَب» در این آیه چیست؟ حق همان است که: منظور از «مطلوب» خود بت ها است که ضعیف هستند و ناتوان. بعضى از مفسران نیز، احتمال داده اند: «طالب» اشاره به «مگس» و «مطلوب» اشاره به بت ها است (زیرا مگس ها به سراغ بت ها مى روند تا از مواد غذایى روى آنها بهره گیرند). بعضى دیگر، «مطلوب» را مگس دانسته اند (زیرا به فرض که بت ها به فکر آفرینش مگس ضعیفى بیفتند قادر نخواهند بود) ولى تفسیر اول صحیح تر به نظر مى رسد.(17)