مطرزی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
مطرزی . [ م ُ طَرْ / رِ زی ی ] (ص نسبی ) نسبت است مر مطرز را که مربوط به دوخت و دوز اثواب ظریفه و دلربا است . (از الانساب سمعانی ).
مطرزی . [ م ُ طَرْ رِ ] (اِخ ) مکنی به ابوالفتح یا ابوالمظفر، ناصربن ابی المکارم عبدالسیدبن علی المطرزی الخوارزمی متولد رجب سال ٥٣٨ هَ . ق . در جرجانیه ٔ خوارزم و متوفی در همین شهر در روز سه شنبه ٢١ جمادی الاولی ٦١٦. مطرزی در سال ٥٩٧ در راه زیارت مکه به بغداد آمده در ٦٠١ نیز در این شهر بوده و در آنجا حوزه ٔ درس تشکیل داد و احتمالاً کتاب المعرب خود را در همین شهر بنا بدرخواست هواداران خود در سال ٥٩٨ مرتب کرده به نام المغرب فی ترتیب المعرب و در اختیار جویندگان قرار داده است . دوستداران او در سوگ وی بیش از سیصد مرثیه به فارسی و عربی سروده اند. مطرزی شاگرد ابوالمؤید الموفق بن احمد المکی، خطیب خوارزم است او راست : ١- ایضاح مقامات الحریری که کتابی است معروف در ادب عرب و در ٥٣٦ تألیف شده است و نسخه ای از آن که مکتوب به خط مؤلف است در کتابخانه ٔ خصوصی بارون رودلف ارلانژه، پدربارون لئو ارلانژه، در لندن موجود است . ٢- الاقناع لماحوی تحت القناع که کتابی است ناشناخته در لغت عرب که قدیمی ترین نسخه ٔ آن در کتابخانه ٔ اسکوریال اسپانیا است . ٣- المصباح که کتاب مختصر و معروفی است در نحو زبان عربی و قدیمی ترین نسخه ٔ آن در کتابخانه ٔ آکسفورد انگلستان است . ٤- المغرب فی ترتیب المعرب که کتابی است معروف در تفسیر لغات مربوط به آئین حنفی و در ٥٩٨ تألیف شده است . (یادداشت لغت نامه : از علی شریفیان رضوی نقل به اختصار). و رجوع به اعلام زرکلی شود.