مراء
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(مِ) [ ع. ]<BR>۱- (مص ل.) ستیزه کردن، جدال کردن.<BR>۲- (اِ.) جدال، ستیزه.<br>
فرهنگ فارسی معین
(مِ) [ ع. ] ۱- (مص ل.) ستیزه کردن، جدال کردن. ۲- (اِ.) جدال، ستیزه.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
مراء. [ م ِ ] (ع مص ) با کسی ستهیدن . (ترجمان علامه ٔ جرجانی ص ٨٨) (دستورالاخوان ). جدال و ستیزه کرده .(غیاث اللغات ). پیکار نمودن با کسی . جدال کردن . (آنندراج ) (از منتهی الارب ). مجادله کردن و پا فشردن . (از متن اللغة). مجادله کردن . منازعه کردن . لجاج ورزیدن و طعنه زدن در سخن کسی به قصد تزییف سخن او یا تحقیر گوینده . مماراة. (از اقرب الموارد). جدال . مرا. ◄ شک کردن . شک . (یادداشت مؤلف ). مراء اعتراضی است بر سبیل شک و ریبت . (از متن اللغة). رجوع به معنی قبلی شود. ◄ گوارا شدن طعام . (صراح ). مرء. رجوع به مرء شود. ◄ (اِ) ج ِ مِرآة است . رجوع به مرآة شود. ◄ (اِمص ) خودنمائی . (غیاث اللغات ). رجوع به مرا و مرا کردن شود.
واژگان قرآن
مراء: با این که «جدال»، «مراء» و «حِجاج» (بر وزن لجاج) در معنا، شبیه یکدیگرند، ولى در «مراء» یک نوع مذمت و نکوهش افتاده است; زیرا در مواردى به کار مى رود که، انسان روى یک مسأله باطل پافشارى و استدلال مى کند. «مِراء» ـ به طورى که «راغب» در «مفردات» مى گوید ـ در اصل، از مَرَیْتُ النّاقَةَ: یعنى «پستان شتر را براى دوشیدن به دست گرفتم» گرفته شده است، سپس، به بحث و گفتگو پیرامون چیزى که مورد شک و تردید است اطلاق گردیده. و بسیار مى شود که در گفتگوهاى لجاجت آمیز، و دفاع از باطل به کار مى رود، ولى، ریشه اصلى آن محدود به این معنا نیست، بلکه، هر نوع بحث و گفتگو را درباره هر مطلبى که محل تردید است شامل مى شود. دانشمندان اسلامى براى این کلمه معانى مختلفى گفته اند: «مراء» به معناى اظهار فضل و کمال است. «مراء» به حملات دفاعى در بحث گفته مى شود. «مراء» اعم از مسائل علمى و غیر علمى است. به گفته مرحوم «علامه مجلسى»، در «بحار الانوار»، «جدال» و «مراء»، بیشتر در مسائل علمى به کار مى رود. و نیز گاهى گفته شده که در «مراء» هدف، اظهار فضل و کمال است. گاه گفته اند: «مراء» اعم از مسائل علمى است. و گاه گفته اند: «مراء» جنبه دفاعى در مقابل حملات خصم دارد.(26)