محتشم کاشانی

محتشم کاشانی . [ م ُ ت َ ش َ م ِ ] (اِخ ) شمس الشعرای کاشانی، شاعر اوایل عهد صفوی (فوت ٩٩٦ هَ . ق . / ١٥٨٧ م .).وی بیشتر به سرودن مدایح و مراثی اهل بیت می پرداخت و بهترین اشعار او در همین زمینه است . مهمترین مراثی وی ترکیب بندی است در مرثیه ٔ شهدای کربلا. دیوانی مشتمل بر قصاید و غزلیات متوسط از او در دست است . قصایدرا جامعاللطایف و غزلیات را نقل عشاق نامیده است . بند اول ترکیب بند وی در مرثیه ٔ شهدای کربلا این است : باز این چه شورش است که در خلق عالم است باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است باز این چه رستخیز عظیم است کز جهان بی نفخ صور خاسته تا عرش اعظم است گویا طلوع میکند از مغرب آفتاب کاشوب در تمامی ذرات عالم است گر خوانمش قیامت دنیا بعید نیست این رستخیز عام که نامش محرم است در بارگاه قدس که جای ملال نیست سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است جن و ملک بر آدمیان گریه میکنند گویا عزای اشرف اولاد آدم است خورشید آسمان و زمین نور مشرقین پرورده ٔ کنار رسول خدا حسین . رجوع به مجمعالفصحا ج ٢ ص ٣٦ و تحفه ٔ سامی ص ١٩٠ و فهرست کتابخانه ٔ سپهسالار ج ٢ ص ٣٢٧ و تاریخ عصر حافظ ج ١، یج و سبک شناسی ملک الشعراء بهار ج ٣ ص ٢٥٦ و آتشکده ٔ آذر ص ٢٤٢ و تاریخ ادبیات ادوارد براون شود.