محتال

(مُ) [ ع. ] (اِفا.) حیله گر، مکار.<br>

(مُ) [ ع. ] (اِفا.) حیله گر، مکار.

محتال . [ م ُ ] (ع ص ) حیله گر. (مهذب الاسماء) (دهار). حیله گر و فریبنده و مکار. (ناظم الاطباء). حیله کننده . مکرو حیله کننده . (آنندراج ). حیله ور. گربز : ای گمشده و خیره و سرگشته کسائی گواژه زده بر تو امل ریمن و محتال . کسائی . چون کلاژه همه دزدند و رباینده چو خاد شوم چون بوم بدآغال وچو دمنه محتال . معروفی . به زلف تنگ ببندد برآهوی تنگی به دیده دیده بدزدد ز جادوی محتال . منجیک . بدان منگر که سر هالم به کار خویش محتالم شبی تاری به دشت اندر ابی صلاب و فرکالم . طیان . بس ای ملک که از این شاعری و شعر مرا فلک فریب بخوانند و جادوی محتال . غضایری . ز نیکویی که به چشم من آمدی همه وقت شکنج و کوژی در زلف و جعد آن محتال . فرخی . در جنگ ز چنگ تو بحیله نبردجان گرگی که بداند حیل روبه محتال . فرخی . اما علی تکین گربز و محتال است . (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ٣٤٣). اسکندر مردی بود محتال و گربز. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ٩٠). حیلت و مکر است فقه و علم او و سوی او نیست دانا هر که او محتال یا مکار نیست . ناصرخسرو. شمع خرد گیر چو دیدی که شد خانه ٔ این جادوی محتال تار. ناصرخسرو. حیلت نه ز دین است اگر بر ره دینی حیلت مسگال ایچ و حذر دار ز محتال . ناصرخسرو. بسا حیلت که بر محتال وبال گردد. (کلیله و دمنه ). این طبیبان غلطبین همه محتالانند همه را نسخه بدرید و به سر باز دهید. خاقانی . تا شیر مرغزاری نصرت کمین گشاد چاره ز دست روبه محتال درگذشت . خاقانی . مردمان این شهر بغایت گربز و محتال و زراق و مغتال اند. (سندبادنامه ص ٣٠٣). برکشیدش بود گر به نیم من پس بگفتش مرد کای محتال فن . مولوی . چون شیفتگان بی سر و پای بگریزم از این جهان محتال . عطار. ◄ چاره گر. (یادداشت مرحوم دهخدا). ◄ در اصطلاح حقوقی، طلبکار. (قانون مدنی ماده ٔ ٧٢٤).