متضاد

(مُ تَ دّ) [ ع. ] (اِفا.) ضد یکدیگر، مخالف هم.<br>

(مُ تَ دّ) [ ع. ] (اِفا.) ضد یکدیگر، مخالف هم.

متضاد. [ م ُ ت َ ضادد] (ع ص ) با هم مخالفت کننده . (آنندراج ) (غیاث ). مخالف یکدیگر. یقال هما متضادان ؛ آن دو مخالف یکدیگرند. (ناظم الاطباء) (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) : از طبیب پرسیدم گفت زار برآمده است و دو سه علت متضاد دشوار است علاج آن . (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ٣٧٠). و همی بینیم که چیزهای متضاد پدید همی آید. (جامع الحکمتین ناصرخسرو). که بنیت آدمی آوندی ضعیف است پر اخلاط فاسد، چهار نوع متضاد. (کلیله چ مینوی، ص ٥٥). و با این هم چهار دشمن متضاداند طبایع با وی همراه بل هم خواب . (کلیله چ مینوی ص ٥٥). ◄ (اصطلاح بدیع) این صنعت چنان باشد که دبیر یا شاعر در نثر و نظم الفاظی آرد که ضد یکدیگر باشد، چون حاره و بارد، نور و ظلمت، درشت و نرم، و سیاه و سفید. (حدائق السحر، ص ٢٤). بیتی یا مصراعی که در آن صنعت تضاد باشد. ◄ (اصطلاح دستور زبان ) به کلماتی اطلاق می شود که در صورت مختلف و در معنی ضد هم باشند.

ضد، مخالف متقابل، نقیض دارای تضاد (متضاد: مترادف، موافق)

متناقض، مغایر، ناسازگار، معکوس، ناساز، مقابل، مانعه‌الجمع، مخالف، معاند، محارب، علیه، متعارض، دشمن، نامساعد، مانع گرفتار

وارونه، ناسازگار، ناهمگون، ناهمسان، روبرو، در برابر، پادواژه، پاد، باژگونه