مازنی

مازنی . [ زِ ] (اِخ ) نضربن شمیل بن خرشةبن یزیدبن کلثوم بصری مازنی از علمای فقه و حدیث و نحو بود که در شعر و نوادر و ادبیات عرب نیز دست داشت و از اصحاب خلیل بن احمد عروضی بود. وی بجهت ضیق معاش به خراسان سفر و در مرو اقامت کرد وبارها در نیشابور به تدریس فقه و حدیث و علوم ادبی پرداخت و در هنگام اقامت مأمون در خراسان از مصاحبان وی بشمار می رفت . وی به سال ٢٠٤ در مرو درگذشت . (از ریحانة الادب ج ٣ ص ٤٢٨). ابوعبیده در کتاب «مثالب اهل البصره » آرد: نضربن شمیل بصری را زندگی در بصره سخت گردید پس به قصد خراسان بیرون شد و سه هزارتن از مردم بصره وی را مشایعت کردند که همه محدث و نحوی و اخباری و علمای لغت و عروض بودند و چون به مربد شد گفت ای اهل بصره جدایی از شما بر من بسیار ناگوار است خدای را سوگند اگر می توانستم روزی یک پیمانه باقلا بدست آورم هرگز از شما جدا نمی شدم . هیچک از ایشان برآوردن این نیاز ناچیز را برعهده نگرفت پس به خراسان رفت و در آنجا ثروتی هنگفت فراهم کرد و در مرو اقامت گزید. (از وفیات الاعیان ج ٥ ص ٤٣). و رجوع به همین مآخذ و معجم الادباء شود.

مازنی . [ زِ نی ی ] (ص نسبی ) منسوب است به مازن که نام قبیله ایست از تمیم و مازن به معنی تخم مورچه است . (از انساب سمعانی ). ◄ منسوب است به مازن که نام چندین قبیله از قبایل عرب است . (از انساب سمعانی ).

مازنی . [ زِ ] (اِخ ) اسم نحویی است منسوب به سوی مازن که قبیله ای است از تمیم . (غیاث ) (آنندراج ). بکربن محمدبن حبیب از بنی مازن بن شیبان معاصر واثق خلیفه و کتاب مایلحن فیه العامة و کتاب الالف و اللام و کتاب التصریف و کتاب العروض و کتاب القوافی و کتاب الدیباج از تألیفات اوست . (از الفهرست ابن الندیم، یادداشت به خط مرحوم دهخدا). از اعاظم علمای امامیه معدود و در سلک اجلای نحات منظوم است و از علمای مائه ثالثه و در زمره ٔ معاصرین الواثق باﷲ شمرده می شود. مازنی به سال ٢٤٩ و یا ٢٤٨ و بروایتی ٢٣٦ در بصره درگذشت . (از نامه ٔ دانشوران ج ٢ ص ٦٣٤). و رجوع به همین مأخذ و ریحانة الادب ج ٣ ص ٤٢٦ و روضات الجنات ص ١٣٣ شود.