قمی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
قمی . [ ق ُم ْ می / می ](اِخ ) عباس (حاج شیخ ...) ابن محمدرضابن ابوالقاسم . از علما و محدثان معروف عصر حاضر بود. در قم متولد شد و معلومات ابتدائی را در آن شهر فراگرفت و به سال ١٣١٦ هَ . ق . به نجف رفت و از محضر درس حاج میرزا حسین نوری محدث استفاده ها برد و در سال ١٣٢٠ هَ . ق . پس از وفات استاد خود به قم مراجعت کرد آنگاه از قم به مشهد رفت و چندی در مشهد بسر برد و سرانجام به نجف رفت . تألیفات فراوانی دارد. او راست : ١- الانوار البهیه فی تواریخ الحجج الالهیة. ٢-الباقیات الصالحات فی الادعیة و الصلوات المستحبات . ٣- بیت الاحزان فی مصایب سیدة النسوان . ٤- تحفة الاحباب . ٥- التحفة الطوسیة. ٦- الحکمة البالغة در شرح صد کلمه از کلمات امیرالمؤمنین . ٧- الدرة الیتیمة فی تتمات الدرة الثمینة که شرح نصاب الصبیان معروف و تتمه ٔ شرح فاضل یزدی است . ٨- الدرالنظیم فی لغات القرآن العظیم . ٩- سفینة البحار و مدینة الحکم و الاَّثار که بمنزله ٔ فهرست و ملخص مجلدات بحار الانوار است . ١٠- شرح وجیزه ٔ شیخ بهائی . ١١- علم الیقین که مخلص حق الیقین مجلسی است . ١٢- غایة المرام فی مختصر دارالسلام . ١٣- الفصول العلیة فی المناقب المرتضویة. ١٤- الفواید الرجبیة فیما یتعلق بالشهور العربیة. ١٥- الفواید الرضویة فی احوال العلماء الامامیة. ١٦- فیض العلام فی وقایع الشهور و عمل الایام . ١٧- فیض القدیر فیما یتعلق بحدیث الغدیر. ١٨- قرة الباصره فی تاریخ الحجج الطاهرة. ١٩- کحل البصر فی سیرة سیدالبشر. ٢٠- الکنی والالقاب . ٢١- مختصر الشمایل ترمذی . ٢٢- مفاتیح الجنان . ٢٣- مقامات علیة که مختصر معراج السعادة است . ٢٤- معراج الاخرة. ٢٥- منتهی الامال فی مصایب النبی والاَّل . ٢٦- نفثة المصدور. ٢٧- نفس المهموم . ٢٨- نقدالرسایل . ٢٩- هدیة الاحباب . ٣٠- هدیة الزایرین و غیر اینها که اغلب به طبع رسیده اند وی در ٢٣ ذی الحجة سال ١٣٥٩ هَ . ق . درگذشت و در نجف در جوار نوری استاد خود دفن شد. (از الذریعة و ریحانة الادب و جلد دوم قم و روحانیت آقای عباس فیض ).
قمی . [ ق ُم ْ می / می ] (اِخ ) صدرالدین بن سید محمد باقربن محمدمهدی . از علمای امامیه ٔ اواسط قرن دوازدهم هجری است . در اصفهان نزد آقاجمال خونساری و شیخ جعفر قاضی و ملامیرزا شیروانی بتحصیل پرداخت و سپس به قم رفت و در فتنه ٔ افغان از قم به همدان و از آنجابه نجف هجرت کرد و بین سالهای ١١٥٠ و ١١٦٠ در سن شصت وپنج سالگی در گذشت . (از ریحانة الادب ج ٢ ص ١٦٨).
قمی . [ ق ُ ] (ص نسبی ) منسوب به قم . اهل قم، از مردم قم .