قاهر با

قاهر با. [ هَِ رُ بِل ْ لاه ْ ] (اِخ ) (الَ ...) محمدبن احمد معتضدعباسی (٢٨٧ - ٣٣٩ هَ . ق .)، نوزدهمین خلیفه از خلفای عباسی که به سال ٣٢٠ هَ . ق . پس از وفات مقتدر با او بیعت کردند. وی روش نیکوئی نداشت . لشکر بر او شوریدند و چشمانش را درآوردند و به سال ٣٢٢ هَ . ق . او را از خلافت خلع کرده بزندان افکندند و سپس آزادش ساختند و در بغداد به سال ٣٣٩ هَ . ق . وفات یافت . (الاعلام زرکلی ج ٣ ص ٨٤٦). کنیه ٔ او ابومنصور است و مادرش کنیزکی «قبول » نام، در ٢٨ شوال سال ٣٢٠ هَ . ق . با او بیعت کردند. وی مردی مهیب و قتال و مال دوست بود. مدت قاهر دراز نکشید و او را خلع کردند و سبب آن بود که وزیر او ابن مقله از بیم او پنهان شد و امرای لشکر و لشکریان را با او متغیر کرد و ایشان را بر آن داشت که ناگاه در دارالخلافه او را بگرفتند و میل کشیدند و در دارالسلطنه حبس کردند. مدتی در حبس بماند بعداز آن بیرونش آوردند، روزی دیدند که در جامع منصور صدقه میخواست نه از درویشی بلکه مرادش تشنیع بود بر مستکفی خلیفه، یکی از هاشمیان او را بدید درحال پانصد درم بدو داد و او را منع کرد. وی بعد از ابن مقله وزارت به محمدبن قاسم بن عبیداﷲ داد و او در وزارت متمکن نشد و مدت او دیر برنداشت و معهذا قاهر او را بگرفت و منکوب کرد. بعد از آن به اندک زمانی بمرد و دراین ایام دولت بویه ظاهر شد. (تجارب السلف ص ٢١٤). مدت خلافت قاهر یک سال و پنج ماه و٢١ روز و به روایت دیگر سالی و شش ماه و ١٨ روز بود. وی مردی اسمر و نیکوروی و مادرش ام ولد نام او «خلوت » و نقش خاتم وی محمدبن احمد بود. (مجمل التواریخ ص ١٨ و ٣٧٧ و ٣٩٠ و ٤٢٧ و ٤٥٣).