قاضی نخعی

قاضی نخعی . [ ن َ خ َ ] (اِخ ) شریک بن عبداﷲ از احفاد مالک بن نخع، مکنی به ابوعبداﷲ. عالمی است فقیه عابد فاضل کوفی با فطانت و ذکاوت از قدمای فقهاء و محدثین عامه یا امامیه که به سال ٩٥ یا ٧٥ در بخارا متولد شد و در عهد خلافت منصور دومین خلیفه ٔ عباسی (١٣٦ - ١٥٨ هَ . ق .) و مهدی سومین خلیفه (١٥٨ - ١٦٩) به قضاوت کوفه و اهواز منصوب شد.وی بسیار حاضرالجواب و در قضاء کثیرالصواب بود. نسبت به خاندان رسالت محبت و نسبت به بنی امیه بغض بی اندازه داشته است . وی در روز شنبه اول ذی قعده به سال ١٧٧ یا ١٧٨ هَ . ق . در عهد خلافت هارون در کوفه وفات یافت . هارون که در این موقع در حیره بود خود را برای نماز بر جنازه ٔ او به کوفه رسانید ولی بعد از وقت رسید. در امامی و یا عامی بودن وی میان علمای رجال اختلاف است . مؤلف تنقیح المقال او را امامی ممدوح شناخته است . (تنقیح المقال و روضات ص ٣٢٧) (ابن خلکان ج ١ ص ٢٤٤) (تاریخ بغداد ج ٩ ص ٢٧٩) (ریحانة الادب ج ٤ ص ١٨١).