قاضی اکرم

قاضی اکرم . [ اَ رَ ] (اِخ ) علی بن یوسف بن ابراهیم بن عبدالواحد قفطی حارثی وزیر، مکنی به ابوالحسن معروف به قاضی اکرم . از مشاهیر مورخان بوده و علاوه بر تاریخ و سیر در فقه و حدیث و نحو و لغت واصول قرائت و منطق و نجوم و هندسه نیز ماهر و در هردو رشته ٔ نظم و نثر مبرز بوده و در عهد ملوک ایوبیه ٔ مصر به صدارت رسیده و تاریخ قبطی ها را به طور کامل نوشته و تألیفات سودمندی دارد. او راست : ١- اخبار العلماء باخبار الحکماء که در مصر چاپ شده . ٢- اخبارالمصنفین و ماصنفوه . ٣- اخبار النحویین . ٤- الاصلاح للخلل الواقع فی الصحاح نظیر رجل الطاوس فی اغلاط القاموس و امثال آن . ٥- ابناء الرواة علی انباء النحاة که دو نسخه از آن در خزانه مصریه موجود است . ٦- تاریخ آل بویه . ٧- تاریخ آل سلجوق . ٨- تاریخ قبطی . ٩- تاریخ محمودبن سبکتکین . ١٠- تاریخ مصر. ١١- تاریخ یمن . ١٢- الدرالثمین فی اخبار المتیمین . ١٣ - الرد علی النصاری . ١٤- الضاد و الظاء. ١٥- المحلا فی استیعاب کلا. وی به سال ٦٤٦ یا ٦٥٦ هَ . ق . در ٨٨سالگی وفات یافت . وی را ابن قفطی و قفطی نیز گویند که منسوب به قِفط است و آن قصبه ای است در ساحل شرقی نیل از توابعصعید مصر که زایشگاه وی بوده و موقوفه ٔ علویین است .از بعضی تألیفات او شیعه بودنش استظهار شده و ظاهربلکه صریح ذریعه نیز که به نقل آنها پرداخته همین است . رجوع به معجم المطبوعات ستون ١٥١٨ و معجم الادباء ج ١٥ ص ١٧٥ و الذریعه ج ٣ ص ٢١١ و ٣١١ و روضات الجنات ص ١١ و ٤٣٩ و ریحانة الادب ج ١ ص ٢٧٥ و ابن قفطی جمال الدین شود.