قاضی ابن حیون

قاضی ابن حیون . [ اِ ن ُ ح َی ْ یو ] (اِخ ) عبدالعزیزبن محمدبن نعمان بن حیون، مکنی به ابوالقاسم قاضی القضاة مصر و شام و مکه و مدینه و مغرب بود. وی از علماء باطنیه ٔ امامیه و از رجال دولت فاطمی (عبیدی ) است . در قیروان تولد و در مصر نشو و نما یافت و به سال ٣٩٤ هَ . ق . متولی منصب قضاء و ناظر مظالم گردید، و نزد حاکم (صاحب مصر و مغرب ) مکانتی عظیم به دست آورد. حاکم او رابه سال ٣٩٨ هَ . ق . عزل کرد و به طور غیله به قتل رسانید. تولد وی به سال ٣٥٤ هَ . ق . / ٩٦٥ م . و وفات وی به سال ٤٠١ هَ . ق . / ١٠١١ م . اتفاق افتاد. رجوع شود به ملحق الولاة والقضاة صص ٥٩٩ - ٦٠٣ و ابن خلکان ج ٢ ص ١٦٩ ضمن شرح حال جدش، نعمان، و در آن چنین آمده است که حاکم ترکها را فرمان داد تا او را با دو تن دیگر از رجال بکشند. و ترکها هرسه را دریک ساعت با شمشیر به قتل رسانیدند. در تاریخ کشته شدن وی نیز اختلاف است . بعضی رجب ٣٩٨ و بعضی جمادی الاخرة ٣٩٩ را نیزگفته اند. و رجوع به الاعلام زرکلی چ ٢ ج ٤ ص ١٥٠ شود.