غلامعلی آزاد
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
غلامعلی آزاد. [ غ ُ ع َ ی ِ ] (اِخ ) حسینی واسطی بلگرامی، متوفی به سال ١٢٠٠ هَ . ق . او راست : ١- الدیوان الاول که دیوان شعر است و تألیف آن به سال ١١٨٧ هَ . ق . پایان یافته است . دیوان دوم در ٥٩ صفحه، دیوان سوم منطبع در حیدرآباد. ٢- سبحة المرجان فی آثار هندستان، شامل تراجم دانشمندان هند و مطالبی که ایشان در باب تفسیر و حدیث گفته اند و سخنان نادری که از آنان به زبان عربی نقل شده است . تاریخ تألیف کتاب سال ١١٧٧ هَ . ق . است و ٢٩٨ صفحه دارد. (از معجم المطبوعات ج ١ ستون ١). در اعلام المنجد آمده : غلام علی آزاد بلگرامی (١٧٠٤ - ١٧٨٦ م .) از مورخان هند بود. به قصد حج به مکه رفت و مدتی در آنجا اقامت کرد. از مؤلفات اوست : «مآثر الکرام فی تاریخ بلغرام ». کتاب مآثر الامراء تألیف صمصام الدوله را نیز نشر کرد، این کتاب قاموس اعلام رجال عهد حکومت مغول در هند است - انتهی . صاحب قاموس الاعلام ترکی (ج ١ ص ١٧٥) گوید: امیر غلامعلی بلگرامی متخلص به آزاد، پسر سیدنوح، معروف به امیر عبدالجلیل بلگرامی است . آزاد از شعرای فصیح هندوستان بود. او مؤلفاتی به زبان فارسی دارد به نامهای «قصاید غری »، «سبحة المرجان »، «خزانه ٔ عامره » و «تذکره ٔ سرو آزاد». مرگ او به سال ١٢٠٠ هَ . ق . بود. - انتهی . رجوع به «از سعدی تا جامی » چ ١ ص ٣١٤ شود.