علی سبکی

علی سبکی . [ ع َ ی ِ س ُ ] (اِخ ) ابن عبدالکافی بن علی بن تمام بن یوسف بن موسی بن تمام أنصاری خزرجی سبکی شافعی . ملقب به تقی الدین و مکنی به ابوالحسن . عالم در فقه و تفسیر و منطق و قرائت و حدیث و ادب و نحو و لغت و حکمت بود. وی در اول ماه صفر سال ٦٨٣ هَ . ق . در سبک العبید از توابع منوفیه در مصر متولد شد. و فقه را نزد پدر خویش آموخت سپس به قاهره رفت و از آنجا به شام سفر کرد و عهده دار امر قضاء در آنجا شد. او در جمادی الآخره ٔ سال ٧٥٦هَ . ق . در قاهره درگذشت و در مقابر صوفیه دفن گردید. تعداد تألیفات او را در حدود صدوبیست و برخی صدوپنجاه نقل کرده اند، که از آن جمله است : ١- الابتهاج فی شرح المنهاج، از نووی . ٢- الاسئلة فی العربیة، که در جواب سوءالات محمدبن عیسی السکسکی است . ٣- بیان احکام الربط فی اعتراض الشرط علی الشرط. ٤- التحبیر المهذب فی تحریر المذهب . ٥- تسریح الناظر فی انعزال المناظر. ٦- الدر النظیم فی تفسیر القرآن العظیم . ٧- رافع الشقاق فی مسألة الطلاق . ٨- رفع الحاجب عن مختصر ابن الحاجب در اصول . ٩- الرقم الابریزی فی شرح مختصر التبریزی . ١٠- السیف المسلول علی من سب الرسول (ص ). ١١- شفاءالاسقام فی زیارة خیرالانام، در رد ابن تیمیة که منکر سفر زیارت بوده است . ١٢- شن الغارة علی من انکر السفر للزیارة، که برخی آن را همان «شفاءالاسقام ...» دانسته اند. ١٣- الطوالع المشرقة فی الوقف علی طبقةبعد طبقة. ١٤- العلم المنشور فی اثبات المشهور. ١٥-الفتاوی، که آن را فرزندش تاج الدین در سه مجلد جمعآوری کرده است . ١٦- کشف القناع فی افادة الامتناع . ١٧-المواهب الصمدیة فی المواریث الصفدیة. (از معجم المؤلفین ) (از ریحانة الادب ج ٢ ص ١٦٣ از هدیةالاحباب ص ١٤٧و قاموس الاعلام ج ٤ ص ٢٥٣٤). صاحب معجم المؤلفین به مآخذ ذیل نیز اشاره کرده است : طبقات الشافعیه ٔ سبکی ج ٦ ص ١٤٦. الدرر الکامنه ٔ ابن حجر ج ٣ ص ٦٣. النجوم الزاهره ٔ ابن تغری بردی ج ١٠ ص ٣١٨. القلائد الجوهریه ٔ محمدبن طولون ج ١ ص ١٠٦. شذرات الذهب ابن عماد ج ٦ ص ١٨٠. بغیةالوعاة سیوطی ص ٣٤٢. الدارس نعیمی ج ١ ص ١٣٤. قضاة دمشق ابن طولون ص ١٠١. مفتاح السعاده ٔ طاش کبری ج ٢ ص ٢٢١. روضات الجنات خوانساری ص ٤٩٥. کشف الظنون ص ٣، ٧، ٢١ و... ایضاح المکنون بغدادی ج ١ ص ٢٨٦ و ج ٢ ص ٧٤ و ... هدیةالعارفین بغدادی ج ١ ص ٧٢٠. فهرس الفهارس کتانی ج ٢ ص ٣٦٩. عقودالجوهر جمیل العظم ص ١٨١. فهرس المخطوطات المصوره ٔ سید ج ١ ص ٢٨٥. البیت السبکی محمدالصادق ص ٥٠.