عربستان سعودی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
عربستان سعودی . [ ع َ رَ ب ِ ن ِ س َ ] (اِخ ) عربستان سعودی یا حجاز در تقسیمات اداری و جغرافیائی امروز به خطه ٔ ساحلی غربی عربستان اطلاق میشود که در کنار دریای سرخ از عسیر (در جنوب )تا منتهی الیه خلیج عقبه (در شمال ) تقریباً بطول هزار و سیصد کیلومتر ممتد شده و عرض آن در پشت ساحل به طرف داخله ٔ عربستان تقریباً از ١٨٠ تا ٢٧٥ هزار گز است و محدود است از خاور به خلیج فارس و از باختر به دریای سرخ و از شمال به اردن و عراق و از جنوب به یمن و حضرموت و عمان و ٨٩٥ هزار میل مربع مساحت دارد. خطه ٔ حجاز یا عربستان مرکب از دو منطقه ٔ طبیعی است : قسمت شرقی که کوهستانی است به عربی، نجد گفته میشود و دیگری غربی که پست و هموار است در طول ساحل، تهامه نامیده میشود. شهرهای مکه و مدینه در قسمت هموار واقع است . حجاز دارای سلسله کوهها است و آنجا بارندگی بسیار کم است ولکن در سواحل آن نسبةً باران زیاد است . آبگیر شهرهای آن همه از سیل های زمستانی است . شهرهای مهم این کشور: ریاض، ظهران، مدینه است . این کشور دارای منابع نفت سرشار است و نفت مهمترین منبع درآمد آن محسوب میشود و از راه حاج ّ که به زریات مکه ٔ معظمه میروند نیز سالیانه درآمد قابل توجهی دارد. در نواحی شمالی عربستان سعودی به سبب بودن آب، باغها و قراء مسکونی بسیار است و آنجا حبوب و سبزیجات نیز کاشته می شود. شغل مردم نواحی دیگر تربیت احشام و گله داری و شترداری است . نوع حکومت این کشور اکنون سلطنتی موروثی است و از خانواده ٔ شریف اند. منصب شریف مکه از مناصب محترم دولت عثمانی بود. در سال ١٩٠٨ م . که دولت عثمانی به صورت حکومت مشروطه سلطنتی درآمد. شریف حسین بن علی را حاکم مکه نمود و سرانجام به سال ١٩١٦ استقلال یافت و شریف حسین بعنوان پادشاه آن سرزمین شناخته شد لکن دیری نپائید که حکومت وی به دست عبدالعزیزبن سعود منقرض گردید و خود رسماً پادشاه آن سرزمین شدو در تاریخ ١٩٣٢ بر تمام سرزمین حجاز تسلط یافت و سرزمین خود را بنام المملکة العربیة السعودیة اعلام کرد وی فرزند خود امیرسعود را در ١٣٥٢ هَ . ق . به ولایت عهد منصوب کرد و در هشتم ربیعالاول ١٣٧٣ هَ . ق . درگذشت و ولی عهد او بنام «ملک سعود» بر تخت نشست و بعداز او ملک فیصل، برادر او. جمعیت این کشور در حدود دو میلیون و نیم است که عده ای از آنها شهرنشین اند اما زندگی اکثر آنها هنوز بر اساس صحرانشینی است و اینان طوائف و قبائل مختلفی تشکیل میدهند که مهمترین آنها عبارتند از: مطیر، عتیبة، بنی سلیم، قریش، هذیل، ثقیف، البقوم، عدوان، بنی حارث، بنی لحیان، بنی سعد، جحادلة، نخاولة. رجوع به عربستان و رجوع به حجاز شود.