طوبی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
طوبی . [ با ] (ع ص ) ج ِ طیبة. (منتهی الارب ).
طوبی . [ با / بی ] (اِخ ) نام درختی است در بهشت . (منتهی الارب ) (مهذب الاسماء). نام درختی است در بهشت که بهر خانه از اهل جنت شاخی از آن باشد و میوه های گوناگون و خوشبوئی از آن حاصل آید... و هندیان آن را کلپ برچهه خوانند. (غیاث ) (آنندراج ) : بباغی در او سایه ٔ شاخ طوبی بباغی در او چشمه ٔ آب کوثر. فرخی . درختی ساختم مانند طوبی خرم و زیبا که هر لفظیش دیناریست هر معنیش خرمائی . ناصرخسرو. سایه و مایه که دولت را و نعمت را از اوست از درخت طوبی و از چشمه ٔ کوثر گرفت . مسعودسعد. نهاد گوئی رضوان بشاهراهش بر میان هر دو سه گامی نهالی از طوبی . ابوالفرج رونی . چو طعنه هاست که اطفال باغ می نزنند به گونه گونه بلاغت بلوغ طوبی را. انوری . تحفه ٔ بزم اوست مریم وار هرچه طوبی به نوبر افشاند. خاقانی . فیض هزار کوثر و زین ابر یک سرشک برگ هزار طوبی و زین باغ یک گیا. خاقانی . آن کس که یافت طوبی و طرف ریاض خلد طرفه بود که چشم به طرفا برافکند. خاقانی . بر آتش هرکه مدح تو خواند جز طوبی و ضیمران ندیده ست . خاقانی . هر جا که عدل سایه کند رخت دین بنه کاین سایبان ز طوبی اخضر نکوتر است . خاقانی . بی منت نامیه درختت افراخته تر ز شاخ طوبی . سیف اسفرنگی . صاحب آنندراج گوید: طوبی قامت و طوبی قد از اسمای محبوب است . خواجه آصفی راست : ز طوبی قامتان بس باشدم سرو خرامانم چرا قمری صفت هر لحظه بر شاخی دگر باشم . و نیز آصفی راست : آصفی طوبی قدان را نشئه ای میشد بلند التماس جرعه ای زآن مجلس عالی کنم . ◄ بهشت به لغت هندیه . (منتهی الارب ) (المعرب ). نامی است بهشت را. (مهذب الاسماء).
طوبی . [ با ] (ع ص ) تأنیث اَطیب . پاک . پاکیزه . ◄ رام . ◄ حُسنی ̍. نیکو. ◄ برگزیده . ◄ سُخ . خوش . (منتخب اللغات ) : نبید پیش من آمد بشاطی برکه بخنده گفتم طوبی لمن یری عکه . منوچهری . طوبی بر آن قلم که بعنوان نامه بر بوحرب بختیار محمد کند همی . منوچهری . ♦ طوبی لَک َ، طوبی لَک ِ ؛ سُخ تو. خنک تو را. خوش بحال تو. خوشا بحال تو. ♦ طوبی لکم، طوبی لکن ؛ سُخ شما را. خنک شما را. خوش بحال شما. خوشا بحال شما. ♦ طوبی لنا ؛ خنک ما را. خوش بحال ما. خوشا به حال ما. ♦ طوبی لهم، طوبی لهن ؛ خنک آنان را. خوش بحال آنان . خوشا بحال آنان : بخوان تو آیه ٔ طوبی لهم ز حسن مآب . ؟ ♦ طوبی لی ؛ خنک مرا.خوش به حال من . خوشا بحال من .