صدیق حسن خان

صدیق حسن خان . [ ص َ ح َ س َ ] (اِخ ) محمدبن علی بن حسن بن علی بن لطف اﷲ الحسینی مکنی به ابوالطیب . وی به سال ١٢٤٨ هَ . ق . در قنوج متولد شد و از اکابروطن خویش علم فراگرفت سپس بدهلی که در آن هنگام بعلماء دین مشحون بود برفت و نزد شیوخ آن شهر و مخصوصاًشیخ صدرالدین دهلوی منقول و معقول را تلمذ کرد، سپس از دهلی به بهوپال شد و از آنجا به حجاز رفت و حج بگزاشت و نزد علمای یمن اشتغال جست و هشت ماه در حرمین عاکف بود، آنگاه به بهوپال بازگشت و ملکه ٔ اقلیم دکن را بزنی گرفت و آن جا را وطن خویش ساخت و کتب بسیار فراهم آورد و به نشر علم و افادت بر علما پرداخت و به عربی و فارسی و هندی تألیف می کرد و تألیفات او بالغ بر ٢٢٢ مجلد است، و از آن جمله است : ١ - ابجدیة العلوم در سه قسم : قسم اول بنام الوشی المرقوم دربیان احوال علوم از فلسفه و توحید و لغت و تاریخ . قسم دوم السحاب المرقوم در انواع فنون و اصناف علوم . قسم سوم الرحیق المختوم من تراجم ائمة العلوم، و او کتابی نیک مفید است . مؤلف این کتاب را به سال ١٢٩٠ فراهم آورده است و جزو سوم آن به سال ١٢٩٦ در بهوپال در ٩٧٠ صفحه به طبع رسیده است . ٢ - الاذاعة لماکان ومایکون بین یدی الساعة. ٣ - الاقلید لادلة الاجتهاد و التقلید. ٤ - اکلیل الکرامة فی بیان مقاصد الامامة. ٥- الانتقاد الرجیح فی شرح الاعتقاد الصحیح . ٦ - البلغة فی اصول اللغة. ٧ - حسن الاسوة بما ثبت من اﷲ و رسوله فی النسوة. ٨ - حصول المأمول من علم الاصول . ٩ - خبئة الاکوان فی افتراق الامم علی المذاهب و الادیان . ١٠ - الخطة فی ذکر الصحاح الستة. ١١ - خلاصة الکشاف ...وی به سال ١٣٠٧ هَ . ق . درگذشت . رجوع به معجم المطبوعات ستون ١٢٠١ - ١٢٠٦ و رجوع به الاعلام زرکلی شود.