صالح زاده
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
صالح زاده . [ ل ِ دَ ] (اِخ ) (امین افندی ) وی یکی از علمای بزرگ عصر سلطان حمیدخان اول است که به مشیخت اسلامی نایل شد. مولد وی به سال ١١١٧ هَ . ق . در ادرنه است و پدر او صالح افندی طوپ قپوئی در زمان مصطفی خان ثانی، بپایه ٔ آناطولی سمت امام سلطانی را داشت سپس به درجه ٔ شیخ الاسلامی نایل شد. صالح زاده بسال ١١٣٢ هجری مدّرس شد و به سال ١١٦٠ ملای سلانیک و در ١١٦٦ قاضی شام وبسال ١١٧١ قاضی مدینه و در ١١٧٤ قاضی استانبول و در١١٨١ قاضی عسکر آناطولی و در ١١٨٨ قاضی عسکر روم ایلی و در ١١٨٩ به مقام مشیخت اسلامی نایل گشت و قریب ١٧ماه امور فتاوی را اداره میکرد و سپس در نتیجه ٔ کبرسن در کار وی اندک سستی پیدا شد، بدین جهت بسال ١١٩٠ هجری معزول شد و چون از هواخواهان وی حرکاتی صادر میشد صالح زاده را به بروس تبعید کردند و پس از یک ماه به سال ١١٩١ درگذشت و در جوار امیر سلطانی دفن شد.وی مردی کریم و باسخاوت بود. (قاموس الاعلام ترکی ).
صالح زاده . [ ل ِ دَ ] (اِخ ) احمد اسعدافندی . وی یکی از علما و دانشمندانیست که در دوره ٔ سلطان مصطفی خان رابع و محمودخان ثانی دوبار به مسند مشیخت اسلامی نائل شد. پدر وی محمدصالح افندی در دوره ٔسلطان مصطفی خان ثالث سمت شیخ الاسلامی داشت و برادر بزرگ صالح زاده امین افندی است . مولد او به سال ١١٥٠ هَ . ق . است و علوم رسمی عصر را در مدارس زمان خود فراگرفت . ابتدا قاضی مکه بود و سپس قضاوت استانبول یافت و به سال ١٢٠٥ قاضی عسکر آناطولی و به سال ١٢٠٨ قاضی عسکر روم ایلی و به سال ١٢١٨ هجری بمسند مشیخت نایل شد و قریب سه سال و نیم امور فتاوی را اداره میکرد وفتوای نظام جدید را او داد، وی در وقعه ٔ سلطان سلیم خان معزول و متعاقب جلوس سلطان محمودخان ثانی در تاریخ ١٢٢٣ مجدداً مقام شیخ الاسلامی یافت و مدت صد روز امور فتاوی را اداره کرد سپس بکناره گیری از شغل خود مجبور شد و به سال ١٢٣٠ درگذشت . (قاموس الاعلام ترکی ).