شیخ محمود شبستری | کنز الحقایق | در تحقیق جهاد و معنی آن

ز بعد او دگر رکن جهاد است که صاحب شرع اندر دین نهاد است جهاد تو دو نوع‌ست از ضرورت که باید کرد در معنی و صورت جهاد صورتی با کافران است که منکر گشت حق را کافر آنست جهاد معنوی را نیز دریاب چو دانستی بکن جهدی در این باب چو اماره است نفست کافر است او ز جمله کافران کافرترست او به حکمت دعوتش کن سوی ایمان مریدش کن اگر گردد مسلمان که گر از نور ایمان پاک گردد به معنی برتر از افلاک گردد وگر دانی که نفست سرکش افتاد یقین خاکت دهد یک روز بر باد بکن با کافر نفست جهادی که بر کافر نباشد اعتمادی جهاد نفس کافر را چه مقدار جهاد کافر نفس است دشوار اگر با کافران چین و ماچین در افتی به که با این نفس پرکین به جان بشنو که از پیغمبر است این که در محراب گفت و در خوارست این که فارغ چون شدیم از جنگ اصغر به پیوندیم زین پس جنگ اکبر چرا محراب را محراب خوانند که در وی نیز حرب است ار توانند جهاد اصغرت با کافران دان جهاد اکبرت با نفس و شیطان به علم از نفس شیطان را بگیری کنی در بند و فرمائی اسیری یقین در پیش تو زاری کند او درین ره مر تو را یاری کند او وگر در قتل نفس خود رسیدی یقین می‌دان که در معنی شهیدی جهاد نفس خود معلوم کردی ز من بشنو جهادی کن به مردی جهاد صورت و معنی چنین است مکن شک اندین معنی یقین است به دانش خشم و شهوت زیر پا کن نه بهر نفس خود بهر خدا کن به کلی روی خود سوی خدا آر جهاد صورت و معنی به جا آر